Nieuwsbrief no. 37

juni-december 2003


Greep uit de inhoud:

Initiatiefgroep Natuurbeheer in Delft

samenwerking van Commissie Natuur en Milieu, Imkervereniging, IVN, Milieudefensie, Milieukompas, Natuurwacht, Vogelwacht en Werkgroep Groenbeheer Nootdorp
e-mail ind@datadelft.com

A. Gemeente Delft | B. Hoogheemraadschap van Delfland; waterhuishouding | C. Planologie, streekzaken | Losse berichten

A. Gemeente Delft

[A5] Delftse Hout

Waterhuishouding Hertenkamp

Al vanaf 1996 heeft onze groep geijverd voor zorgvuldige analyse en een open oog voor de mogelijkheden die een vergroting van de waterafvoer via de watergangen in en rond de Hertenkamp zou kunnen hebben voor de verbetering en herstel van de milieu- en natuurkwaliteit van die watergangen. In die richting hebben we dan ook geprobeerd het overleg tussen het Hoogheemraadschap en de gemeente op gang te brengen en te beïnvloeden.

Dat in dat overleg en vervolgens in de planschetsen wat gebrek aan gevoel voor ecologische mogelijkheden en minder dan optimaal gebruik van financiële middelen naar voren kwam, hebben we niet kunnen verhinderen. De oplossing die de gemeente bedacht werd uiteindelijk door het hoogheemraadschap geslikt, daar weet men intussen ook dat ontwerpen van de gemeente niet voor discussie vatbaar zijn. Dat de te graven watergang aan de oostkant nog wat verder wordt opgeschoven om tientallen bomen te sparen, is op zich al een klein wondertje. Voor de inhoud hiervan zie hertenkamp.htm.

In deze onbevredigende verwikkelingen is de o zo noodzakelijke aanpassing van de oever van de Middeljeu - de watergang aan de noordkant van de Hertenkamp - in het vergeetboek geraakt. Zeer spijtig. Als we nog eens een project hebben waarbij samenwerking tussen gemeente en hoogheemraadschap zinvol is, dan nemen we een waakhond mee.

Duurzaamheid en Delftse Hout

In juni vond er op initiatief van de gemeente Delft een conferentie plaats over de Delftse Hout. Allerlei belanghebbenden, van economisch - tot natuurbelanghebbenden, schoven aan en schreven ideeën op grote vellen papier. In aanzet was de bijeenkomst bedoeld om de ontwikkelingen in wijder verband - dus inclusief de aangrenzende gebieden - te bespreken, maar dat kwam in het verloop van de bijeenkomst niet uit de verf. Niettemin is de bijeenkomst o.i een goed startpunt geweest om verder overleg op te baseren en om voorstellen te ontwikkelen die aan gemeenten, ondernemers, Staatsbosbeheer en andere belanghebbenden in het gebied kunnen worden gedaan. Bescherming en ontwikkeling van de natuurwaarden en het vergroten van de samenhang in het gebied voor de recreant staan wat ons betreft voorop.

De winnaar van de fotowedstrijd

terug naar begin

[A8] Duurzaamheidsmonitor

De nieuwe Duurzaamheidsmonitor van de gemeente Delft over 2002 is weer een informatief stuk waarin een uitgebreide poging wordt gedaan beleid, inspanningen en resultaten op milieu- en natuurgebied tegen elkaar af te zetten. Op enkele punten wordt o.i. een vertekend beeld gegeven.

- Afkoppeling (p. 44)

Het heeft er alle schijn van dat de wijken met (verbeterd) gescheiden stelsel ook tot de van het riool afgekoppelde oppervlakken worden gerekend. Dat is maar zeer ten dele gerechtvaardigd. Bij zo'n rioolstelsel komt inderdaad betrekkelijk schoon regenwater via de schoonwaterpijp van zo'n stelsel in het oppervlaktewater terecht, maar altijd nog driekwart van dit schone water stroomt door naar de zuivering. M.a.w., stadsdelen met zo'n stelsel kunnen zeker niet als afgekoppeld worden beschouwd. Als de grondwatersituatie in zo'n gebied het toelaat, is ook daar nog verdere afkoppeling mogelijk.

- Natuurmonitor

Het niet langer vasthouden aan de eerder gekozen gebiedjes voor de inventarisatie van planten, vlinders en vogels (resp. het gebied rond Joris en Wallertuin en het gebied bij het parkje Buitenhof) beschouwen wij als een enorme stap terug. De nog maar een bescheiden aantal jaren beslaande gegevensreeks wordt daarmee waardeloos en moet er dus weer van voren af aan begonnen worden. Het onbevredigende van de praktijk van de afgelopen jaren was dat er in de te monitoren gebieden niet een aangepast, natuurgericht beheer plaatsvond, waardoor het effect van zulke maatregelen ook niet in beeld kwam. In plaats van zulk beheer in die terreinen alsnog uit te stippelen, wordt nu de keuze gemaakt voor nieuwe gebieden en vlinderroutes, voor een belangrijk deel zelfs buiten het stedelijk gebied. Een zinvolle monitor voor het stedelijk gebied wordt op deze manier opgegeven. Meer...

- Natuurvriendelijke oevers (p. 42)

De schildering van het aantal kilometers gemeentelijke natuurvriendelijke oevers is zwaar overtrokken. Zelfs als men de natuurvriendelijke oevers van de TU-wijk erbij telt, komt men bij lange na niet op 8 km, zoals de Duurzaamheidsmonitor suggereert. Kijken we naar het aantal strekkende meters natuurvriendelijke oevers die na de vaststelling van het Waterplan Delft zijn gerealiseerd, dan komen we zelfs op nog geen 2 km. De werkgroep Oevers [zie A14] moet nu ijverig en creatief aan de slag!

De duurzaamheidsmonitor roept ook nog andere vragen op. Er wordt melding gemaakt van een Kansenkaart, een watersysteemanalyse, een duurzaamheidstoets, maar we hebben eigenlijk geen idee wat het gemeentebestuur met deze kerstboom van nieuwe beleidsdocumenten wil. Duidelijk is dat de schets en status van de lokale Ecologische Hoofdstructuur nu al jaren op vaststelling wacht. Doe dat nou eerst maar eens, zouden we willen zeggen. Er staat in de monitor al genoeg beleid dat op uitvoering wacht.

terug naar begin

[A14] Aanpak van oevers

De werkgroep oevers, waar gemeente en een drietal vertegenwoordigers van natuurorganisaties overleg voeren en uitvoering proberen te geven aan het gemeentelijk beleid om - waar mogelijk - natuurvriendelijke oevers aangelegd te krijgen, raakte in 2003 in een impasse. Twee projecten (TNO-strook en Duystlaan) kwamen jammer genoeg toch nog niet tot uitvoering, terwijl enkele andere oevers, zoals de Tweemolentjesvaart, door hun complexiteit langere voorbereidngstijd vergen.

In 2004 moet de samenwerking beter gaan lopen, ook al omdat er nu overeenstemming over lijkt te zijn ontstaan dat minder gecompliceerde projecten beter eerst kunnen worden aangepakt en dat het verstandig is daarvan eerst kennis en ervaring op te doen met makkelijk realiseerbare oevers voordat complexe situaties worden aangepakt. Complex betekent in dit verband: nader hydrologisch en ecologisch onderzoek en bestuurlijk overleg vereisend, zoals met het Hoogheemraadschap. Zie verder ons commentaar op de Duurzaamheidsmonitor [A8].

[A27] TU zuid / Technopolis

In de nota van beantwoording besteedt de gemeente uitvoerig aandacht aan de door de IND ingebrachte gezichtspunten. (Voor de inhoud: zie hier). Hoe diep die waardering steekt, zal moeten blijken uit volgende stappen in het planproces, in eerste instantie het milieueffectrapport, en naderhand het bestemmingsplan voor het gebied. Wij zullen de stappen van de gemeente en ook die van het samenwerkingsverband dat de projectontwikkeling doet, nauwgezet volgen.

[A28] TU noord

Het plan (startnotitie) van TUD en gemeente voor het TU-nood gebied heeft veel reacties uitgelokt. Ook van onze groep was er een uitvoerige reactie. De discussie heeft zich tot nu toe vooral toegespitst op bewonersbelangen en leefbaarheid. Luchtkwaliteit, leefbaarheid en de mogelijke vermindering daarvan als gevolg van toenemend autoverkeer en nog andere zaken zijn begrijpelijke preoccupaties van de bewoners van dit gebied. De mogelijkheden die er in het plangebied zijn om de ecologische structuur te verbeteren, m.n. tussen de botanische tuin en het groene lint langs de Schoemakerstsraat, komen ongetwijfeld nog aan de orde.

 terug naar begin

B. Waterhuishouding

[B17] Deelstroomgebiedvisie Midden-Holland

In het "Ontwerp Deelstroomgebiedvisie in het Werkgebied Midden-Holland" is de informatie die nodig is voor het maken van keuzen op het gebied van water- en ruimtelijke-ordeningsbeleid, fraai en overzichtelijk bij elkaar gebracht.

De gebiedvisie bevat enkele duidelijke uitspraken. Op p. 34 wordt bijvoorbeeld voor het geval van de Zuidplaspolder vastgesteld dat de glastuinbouw nabij Nieuwerkerk niet duurzaam is en de woningbouw op de locatie Westergouwe vanuit het gezichtspunt van waterbeheer slecht gekozen is. (Minister Dekker gaat daar dus in de Nota Ruimte volledig aan voorbij ...) Maar tegenover zulke concrete uitwerkingen staan ook weifelingen. Zo wordt om de keuze tussen vernatting en beperkte drooglegging in het veenweidegebied heen gelopen. Op p. 32 wordt een opening gemaakt naar "aanpassing van het grondgebruik aan brakke/zoute omstandigheden ...". Maar op een andere plaats (p. 36) "is (het) nog een discussiepunt of de bestrijding van de verzilting majeure investeringen rechtvaardigt (...) of dat geaccepteerd wordt dat het oppervlaktewater in een aantal deelgebieden zouter is dan in de huidige situatie geaccepteerd wordt."

In de gebiedvisie zijn de milieupaspecten onderbelicht gebleven. De trofie is in alle poldergebieden van Midden-Holland veel te hoog, en de effecten van de aanpak bij de punt- en diffuse bronnen blijven veelal nog uit. Wij pleiten ervoor om aan het vermogen van het watersysteem zelf om milieuebelasting op te nemen en af te breken, nadrukkelijker dan nu in de gebiedvisie staat (o.a. op p. 66) prioriteit te geven. Door inrichting en beheer van oevers en water bewuster in te zetten voor bestrijding van de eutrofiëring (het zg. "structuurspoor") kan enerzijds de ecologische waterkwaliteit aanzienlijk worden verbeterd en kan anderzijds een belangrijke bijdrage worden geleverd aan verbetering van de kwaliteit van natuur en landschap. Omdat bij deze aanpak (het herintroduceren van) peilschommelingen een belangrijke voorwaarde is en de oeverzones dikwijls verbreed en geherprofileerd moeten worden, draagt deze aanpak ook weer bij aan mogelijkheden voor vasthouden en bergen van neerslag en beperking van inlaat. Het is een zwaard met meer dan twee scherpe kanten. Meer

terug naar begin

C. Planologie; streekzaken

[C9] Rijksweg A4

Het heeft er al vaker somber uitgezien wat betreft het doortrekken van rijksweg A4 door Midden-Delfland. Ook nu weer, nu er een regering zetelt die verkondigt dat met in het wilde weg bouwen en asfalteren het Nederlandse volk de gouden eieren in de bek zullen vliegen. Of is het misschien vooral het gedrein van de politieke vriendjes in VNO/NCW en Kamers van Koophandel, die ook wel weten dat die weg nergens goed voor is, maar die uit pure frustratie projecten willen doorzetten omdat ze hun achterban willen laten zien dat ze "dingen voor mekaar krijgen"? Vele miljoenen - die het zo bejubelde bedrijfsleven niet durfde te investeren - worden verspild om het verkeersinfarct zich iets verderop te laten plaatsvinden. De ontoelaatbare luchtverontreiniging bij Overschie zal zich ook in Vlaardingen-Holy en Schiedam-Groenoord gaan voordoen. En Delft wordt niet alleen aan de oostzijde, maar ook nog eens aan de westzijde door vervuilend verkeerslint ingesloten. De heersende westenwinden zullen met de toch al niet florissante Delftse milieukwaliteit korte metten maken, wat voor garanties de minister ook t.a.v. de luchtkwaliteit zegt te willen geven.

Onverteerbaar is ook dat gedeputeerde Norder met zijn plan voor allerlei compenserende maatregelen het pad naar deze regeringsbeslissing heeft geëffend. Wij hebben zijn verhalen dat door al dat flankerend beleid de aanleg van de weg zelfs zou leiden tot een "kwaliteitsimpuls" voor het gebied steeds als kletskoek afgedaan. En men zal zien, dat de regering veel van die franje achteloos in de prullebak zal gooien, Norder (af)dankend voor de fraaie opening die hij geboden heeft.

Maar lezer, despereert niet, het milieueffectrapport over het tracé moet er nog komen, de werkgroep stop rw19/A4 zal niet stilzitten, en ook de gemeenten Delft, Vlaardingen en Schiedam zullen de A4 - op maaiveld dan wel half verdiept - niet accepteren. Vlaardingen en Schiedam hebben daarover al een gezamenlijke brief aan de commissie voor Verkeer en Waterstaat geschreven.

[C11] ROM III: Haaglanden maakt zich sterk

De Kamer van Koophandel Haaglanden publiceerde in de voorzomer een nieuwe ruimtelijk-economische visie op de regio. Deze nieuwe versie valt niet mee. De twee vorige versies - "Schouders onder Haaglanden" (1993) en in mindere mate "Haaglanden maakt zijn toekomst" (1997) - boden naast allerlei voorspelbaars toch ook bredere visies op de betekenis van de kwaliteit van de leefomgeving, zeker ook voor de economie en het vestigingsklimaat, maar dat alles is in deze edite toch wel erg ver weggezakt. Terug in de benepenheid.

terug naar begin

[C17] Polder van Biesland: pilotproject Boeren voor Natuur

Bij het Boeren voor Natuur project voor de Polder van Biesland en de Bieslandse Bovenpolder kon in de zomer de uitwerking van de voorstellen worden afgerond. Die voorstellen zijn opgeschreven en geïllustreerd in een mooi boek, dat nu ook op enkele plaatsen (Papaver, Natuurwinkel) in Delft te koop is.

Als uiterst belangrijke stap naar verwerkelijking van de voorstellen, in eerste aanleg als proefproject, was de totstandkoming van een bestuurlijk overleg, waarin vertegenwoordigers van alle regeionale overheden onder voorzitterschap van gedeputeerde Van der Sar werken aan een goede juridische basis en een financieringsvorm voor de zeer lange termijn. Die lange termijn is essentieel, m.n. voor het gestaag werken aan de natuur- en landschapsdoelen. De opgave immers van de minister van LNV is dat hij de helft van het benodigde fonds zal vullen, maar dat de regio zelf moet zorgen voor de andere helft. 27 november was er wat dat betreft een belangrijke mijlpaal: de ondertekening door alle betrokken partijen van een intentieverklaring. Nu nog het concreet aangaan van verplichtingen ...

Andere betrokkenen in het project houden zich bezig met het geven van presentaties en andere activiteiten die nodig zijn voor een goed draagvlak voor het plan. Op die manier hopen we dat ook particuliere financiers een duitje in de zak willen doen voor een project dat voor de leefbaarheid, natuurherstel, vernieuwende veehouderij en waterbeheer (zie hiervoor belang voor Delfland) in het Haaglandse gebied van eminent belang is.

Nesten van weide- en watervogels in de Polder van Biesland, 2003

Pilot oeverafslag

In het vroege najaar werden over een lengte van 200 m de oevers van de hoofdwatergang nabij de duiker onder het Virulypad geherprofileerd. Dit gebeurde in het kader van de proefnemingen die het Hoogheemraadschap van Delfland op enkele lokaties doet met het tegengaan van oeverafslag. Als oevers goed begroeid zijn, zal er i.h.a. geen erosie optreden, eerder verlanding. Goed begroeide oevers hebben een behoorlijke breedte nodig, en liefst ook nog behoorlijke fluctuatie van het slootpeil. Deze proef in de Polder van Biesland sluit prachtig aan bij de landschappelijke en ecologische ambities van het pilotproject Boeren voor Natuur in de Polder van Biesland.

terug naar begin

[C24] Zwethzone

Bij het stadsgewest Haaglanden werkt men verder aan de uitwerking van een landschapsplan met vooral recreatieve ambities in het grensgebied van Midden-Delfland en het glas- en verstedelijkt gebied bij Rijswijk. Het gaat niet om grote landschappelijke eenheden, maar om snippers waartussen met verschillende maatregelen enige samenhang kan ontstaan. (Zie ook nieuwsbrief 36.) Bij alle beperkingen is dat toch een waardevolle inzet, waar wij graag met ideeën en een kritische blik aan mee willen doen. Opvallend is verder dat een bijeenkomst over dit project, die in oktober ten kantore van Haaglanden werd gehouden, zoveel natuur-, milieu- en cultuurhistorische organisaties op de been bracht.

Ligging van de Zwethzone

Ligging van de Vliet/A12 zone

[C25] Vliet/A12 zone

Het gebied dat met de term Vliet-/A12 zone wordt aangeduid is een bruut, om niet te zeggen brutaal gebied. Het wordt gedomineerd door het Prins Clausplein en oneindige, deinende plakkaten asfalt. Het is een gebied met een stekende paradox: een onmenselijke schaal, en tegelijkertijd overduidelijk door mensenhanden gemaakt. Een gebied waar een blind paard geen kwaad kan doen.

De smakeloze verstedelijking die in en rond het gebied nu plaatsvindt, noopt kennelijk tot verdere asfaltering. Als je dacht dat dat daar helemaal niet meer kon, dan heb je een gebrek aan fantasie. Er schijnt plaats te zijn voor nog meer bedrijventerreinen en woongebieden, en zelfs een nieuw voetbalstadion, die ook weer met 'groene' poorten toegankelijk gemaakt moeten worden en ontsloten. "Door beheersmaatregelen (!) kan het gebied landschappelijk en ecologisch versterkt worden", staat er in het stuk (p. 26). Wij zwijgen. Hier hebben wij niet van terug.

 terug naar begin

 

[C6] Nota ruimte

Mocht er nog iemand aan twijfelen: Nederland is een bananenrepubliek. Of om preciezer te zijn, maar wezenlijk hetzelfde: een projectontwikkelaarsparadijs. Een zekere meneer in een Italiaans graf zal kraaien van plezier bij het vernemen van de aanpak van de Nota Ruimte van minister Dekker van VROM.

In deze nog niet gepubliceerde nota, waarover zij niettemin een uitvoerige kennisgeving liet verspreiden, verkondigt zij bovendien dat een 'inspraakronde' niet nodig is, omdat dat bij de discussie over Pronk's Vijfde Nota RO al voldoende zou zijn gebeurd. Een gotspe noemen we zoiets.

In de Nota Ruimte is - met nadruk "schijnbaar" - de hoofdlijn dat niet de Rijksoverheid, maar de bestuurslagen Provincies en Gemeenten maar uit moeten maken wat goede ruimtelijke ordening is voor een streek. Zij gaat er daarbij volledig aan voorbij dat op lokaal niveau de onderhandelingspositie van projectontwikkelaars veel sterker is, alleen al door het ontbreken van een ordeningsconcept van een hoger schaalniveau bij zulke bestuurders. Zo haalt men het "slot" van het bouwen in het Groene Hart, m.n. in de Zuidplaspolder bij Gouda - de diepste plek van ons land - en bij Leiden.

De wens om veel of zelfs veel meer te bouwen komt van verschillende kanten. Vaak zijn het platte belangen achter zulke pleidooien, niet zelden speelt evenwel een rol dat men de vraag naar bedrijventerreinen (waar nog geen kwart van de werkgelegenheid is te vinden!) en woningen zwaar overschat.

Wat de vraag naar bedrijventerreinen betreft speelt een grote rol dat de lobbyisten, zoals die van VNO/NCW en Kamers van Koophandel, het wel handig vinden om bij verschillende gemeenten een overmaat aan braakliggende bedrijventerreinen aan te treffen. Dat houdt de prijs van die gronden immers lekker laag.

terug naar begin

Een wat de vraag naar woningen betreft - waar bestuurders in het Groene Hart vaak naar verwijzen als zij weer eens hun larmoyante verhaal over het "bouwen voor eigen bevolking" aanvoeren als excuus voor het aangroeien van dorpen in dat Groene Hart - ook dat is onzin. De minister bewijst hetzelf, door erop te hameren dat die nieuwbouwlokaties nodig zijn voor de concurrentiepositie van de Randstad. Een suburbaniserende randstad is wel de slechtste oplossing voor dat probleem!

Wat men vergeet is dat de woningmarkt in hoge mate opgepompt is. Van schijnwetenschappers op Nova hebben we zelfs kunnen vernemen dat die koeien meer ruimte hebben dan de mensen en dat die toch alleen maar gesubsidieerd het milieu vervuilen. Maar de woningbouw wordt nog veel radicaler gesubsidieerd, nl. door de hypotheekrenteaftrek en ook nog door riskante financieel-fiscale constructies. Als we bovendien vaststellen dat de gemeenten voor nieuwbouw steeds weer de weg van de minste weerstand kiezen door het bebouwen van goedkope open ruimte, in plaats van revitaliseren van bestaand stedelijk gebied - dan komt het beweerde tekort aan woningen in een ander perspectief te staan. De financiële prikkels voor slecht ruimtegebruik zijn domweg verpletterend. Ondertussen staan, nu de economische zeepbel is uiteengespat 100.000 koopwoningen in de aanbieding, en wie weet hoeveel (te dure) huurwoningen. En als er al mensen zijn die kleiner wonen dan hun inkomen toestaat, dan vinden de beleidsmakers dat die moeten 'doorstromen". - i.e. groter moeten gaan wonen. Er zijn dus honderdduizenden koopkrachtige burgers die helemaal niet groter en duurder willen wonen! Jammer voor de starters, maar ook voor de handel in woningen.

Tenslotte, het grote vertrouwen van de nieuwe minister in planning op regionaal en lokaal niveau is blijkbaar toch veel minder groot dan zij beweert, want - zo staat in het informatieblad van 17 december over de Nota Ruimte - de regering wil "begin 2004 zoveel mogelijk concrete aantallen vastleggen." M.a.w., de minister wil er wel van verzekerd zijn dat het fraaie gilde van de projectontwikkelaars aan zijn trekken komt, ongeacht of er lokaal verstandige of onverstandige mensen aan het roer staan die het dus ook NIET op een bouwen kunnen zetten. Gebouwd zal er worden!

terug naar begin

Losse berichten

- als reactie op het stuk "Kadavers horen niet in onze natuurgebieden" in de NRC van 8 oktober stuurden we een stuk naar de krant met de titel "Liever geen CDA-kamerleden in de natuur". Men kan het hier lezen.

- persbericht CBS 29-12-03 - Een weergave van het maandelijks consumenten conjunctuuronderzoek toont de Nederlander ten voeten uit: "Huishoudens met lage inkomens bezuingen twee keer zo vaak op eerste levensbehoeften zoals voeding als mensen met hogere inkomens. (...) Opvallend is dat zowel huishoudens met hogere als lagere inkomens niet graag op de auto willen bezuinigen. De ondervraagden met lagere inkomens bezuinigen liever eerder op voedsel dan op de auto."

- Youp van 't Hek in zijn zaterdagse NRC-column (13-12-03) over de "criminele" dierenactivisten: "In de ogen van de christelijke politici is niet degene die ze gevangen houdt de terrorist, maar juist hij die ze wil bevrijden. Ik denk dat de god van de christen-democraten heel anders over deze dierennormen en -waarden denkt en in het hiernamaals meedogenloos met deze dierenbeulen afrekent."

- Bedrijvig Beleid (economische nieuwsbrief van de provincie Zuid-Holland, dec. 2003 - "De bevolking in West (d.i. het gebied van het streekplan Zuid-Holland West, red.) is in de periode 1998-2003 met 3,3% gestegen tot 1.358.500 inwoners. De grootste groei vond plaats in Haaglanden met 3,9%. (...) De komende 7 jaar zal de bevolking in West ten opzichte van de andere streekplangebieden het sterkst toenemen (+6,6%) met 92000 inwoners. (...) Deze sterke toename is voor een groot deel te danken aan de ontwikkeling op de woningmarkt in West (+45700 nieuwbouwwoningen)." Was het u ook opgevallen dat het rond Delft, vooral aan de noordkant, in adembenemend tempo dichtslibt?

- Persbericht van Worldwatch Institute: "Providing adequate food, clean water, and basic education for the world's poorest could all be achieved for less than people spend annually on makeup, ice cream, and pet food." http://www.ddh.nl/duurzaam/nieuws/2004/wwi0701.html

- Literatuuraanwinsten Initiatiefgroep in de periode mei-december 2003
[de
complete lijst van de literatuur waarover de Initiatiefgroep de beschikking heeft staat ook op deze netplek]

terug naar begin


Laatste wijziging: 13 januari 2004, e-mail ind@datadelft.com