Nieuwsbrief no. 36

januari-half mei 2003

Greep uit de inhoud:

Initiatiefgroep Natuurbeheer in Delft

samenwerking van Commissie Natuur en Milieu, Imkervereniging, IVN, Milieudefensie, Milieukompas, Natuurwacht, Vogelwacht en Werkgroep Groenbeheer Nootdorp
e-mail ind@datadelft.com

A. Gemeente Delft | B. Hoogheemraadschap van Delfland; waterhuishouding | C. Planologie, streekzaken | D. TU Delft | Losse berichten

A. Gemeente Delft

[A5] Delftse Hout

Waterhuishouding Hertenkamp

Blijkens mededelingen van de gemeente Delft zijn de schetsen voor verbetering van de waterafvoer van de Polder van Nootdorp in het gebied van de Hertenkamp min of meer terzijde geschoven en heeft men bij de gemeente gemeend het anders en beter te kunnen doen. Eén effect is intussen overduidelijk: de plannenmakerij en het overleg tussen waterschap en gemeente vergen veel tijd. Als er een uitgewerkt plan is, zullen we de hydrologische maatregelen en de flankerende maatregelen voor versterking van het aquatisch ecosysteem in het gebied zorgvuldig op kwaliteit beoordelen. Al het gehannes dat er aan vooraf is gegaan zullen we dan maar vergeten.

[A14] Aanpak van oevers

Het uitwerken van het programma voor en de realisatie van natuurvriendelijke oevers in Delft heeft een jaar lang nagenoeg stilgelegen. Erg jammer, want zulke oevers kunnen veel betekenen voor de natuur en openen mogelijkheden voor o.a. een aantrekkelijk stadsbeeld, efficiënt oeverbeheer, grotere waterberging en - we zouden het haast vergeten - waardevolle oever- en waternatuur. Het goede nieuws is dat het overleg over inrichtig en beheer en het programma voor 2003 recentelijk weer op gang is gekomen. Plannen voor de oevers langs de TNO-strook en Maria Duystlaan zijn inmiddels uitvoeringsgereed.

terug naar begin

[A26] TNO-terrein

Blijkens het ontwikkelingsplan voor het TNO-terrein aan de Schoemakerstraat blijft ca een kwart van het terrein in gebruik van TNO (transport), de rest zal plaats maken voor bedrijventerreinen (aan de zuidkant, ca. 50%) en voor wonen (ca 25%, aan de noordwestkant). In het ontwikkelingsplan krijgt het gemeentelijk beleid op het terrein van duurzaam bouwen en de ambities op het gebied van ecologie en water de nodige aandacht. Dat betekent bijvoorbeeld dat de aanzienlijke oeverlengte die zich rond het terrein bevindt - en in de toekomst ook op het terrein zal voorkomen - zal worden geherprofileerd tot natuurvriendelijke oevers. Daar zijn we vanzelfsprekend voorstander van.

[A27] Technopolis

Voor de ontwikkeling van het TU-gebied ten zuiden van de Kruithuisweg is een startnotitie opgesteld. Deze startnotitie is de aanloop voor een milieu-effectrapport.

De volledige tekst van onze reactie vindt u hier.

 terug naar begin

[A28] TU-noord

Prachtschubwortel

Helemaal aan de andere kant van de TU-wijk, tegen het Zuidpoortgebied aan, ligt het noordelijk TU-gebied. De TU heeft daar gebouwen afgestoten voor doeleinden als huisvesting van studenten en andere functies die met de TU-verband houden.

De gemeente heeft voor het gebied nu een ontwikkelingsplan opgesteld, waarop tot 20 mei commentaar kon worden geleverd. In onze reactie juichen we het aanbrengen van meer samenhang tussen de groengebieden van Botanische tuin, De Vries van Heystplantsoen en het gebied van en rond begraafplaats Jaffa toe. Het biedt de kans om de ecologische structuur in het gebied werkelijk inhoud te geven. Maar tegelijkertijd levert de intensivering van bewoning en verkeer in het gebied tal van risico's op qua veiligheid, belasting met fijn stof en geluid e.a., ook al omdat het gebied op die punten al niet zo geweldig goed bedeeld is.

De geïllustreerde tekst van onze reactie kunt u hier vinden, inclusief een overzicht van de in het gebied voorkomende varens, waaronder de enige vindplaats in de regio van het Zwartsteeltje.

 terug naar begin

B. Waterhuishouding

[B13] Discussie waterbeheer Zuid-Holland

De discussie over de gebiedsvisies, en dan in het bijzonder de betekenis van oppervlaktewater- en grondwaterbeheer, werden ijverig voortgezet. Eind januari vond met met medewerkers van diverse Consept-partijen (Zuid-Hollandse Milieufederatie, Zuid-Hollands landschap, Natuurmonumenten) en ook agrariërs uit de Krimpenerwaard een door Nico de Rooij en Jacques Schievink ingeleide discussie plaats. De kern van die inleidingen was drieërlei:

Belangstellenden kunnen de presentaties (Powerpoint-bestanden) downloaden.

De hier aangesneden onderwerpen komen zeer binnekort nog van pas bij het beoordelen van de deelstroomgebiedsvisies Midden-Holland en Zuid-Holland West, waarop tot begin juli kan worden gereageerd. Men kan deze stukken en de samenvattingen ophalen van http://www.zuid-holland.nl/water

terug naar begin

C. Planologie; streekzaken

[C3] Streekplan Zuid-Holland West

De reactie van de provincie op ons commentaar op het streekplan Zuid-Holland West was even teleurstellend als voorspelbaar. We moeten toegeven dat in een provincie waarin hele regio's onder het glas zijn verdwenen, een nuchtere kijk op de economische betekenis en ecologische kosten van glastuinbouw zowat een taboe is. Maar op termijn zal men onvermijdelijk - met ons - tot de conclusie moeten komen dat de ruimtevraag voor bedrijventerreinen en glas gezamenlijk moet worden bekeken, of, anders gezegd: ook glastuinbouwgebied is bedrijventerrein; tot het zover is doet men in kringen van bestuurders alsof glastuinbouw een status aparte heeft.

Onze bedenking dat bij de Groenblauwe Slinger een te sterk accent op (dag)recreatie wordt gelegd, wordt "weerlegd" met de bezwering dat waar woongebieden grenzen aan de slinger het accent inderdaad op recreatie komt te liggen, maar dat door goede zonering zal worden gezorgd voor "kernkwaliteit". Het stelt ons niet gerust.

Bij het herstel van dynamiek in het waterpeilbeheer blijkt uit de beantwoording dat de provincie van die dynamiek alleen gebruik wil maken waar het agrarische belangen niet schaadt. Wij zijn van meining dat die voor de natuur noodzakelijlke dynamiek veel minder schadelijk is voor de agrarische belangen dan veelal gedacht wordt, dus met deze ontwijkende opstelling van de provincie schieten we weinig op.

Het antwoord op onze kritiek op de zeewaartse strategie t.a.v. de kustverdediging (en de strandrecreatie niet te vergeten) is ook al afwijzend, zij het bij dit onderwerp enigszins verrassend wordt toegezegd dat landwaarts gerichte alternatieven bij de uitwerking toch in de beschouwing worden betrokken.

Van ons in sommige regionale kringen omstreden standpunt over de piekberging in de Woudse Polder (ondersteuning van het standpunt van waterschap, stadsgewest en provincie) is, zo luidt de formulering, "met genoegen kennisgenomen". Helaas, het genoegen was niet geheel wederkerig.

De nota van Beantwoording is overigens een uitgebreide tekst waarin de beantwoording van vele ándere commentaren interessant leesvoer oplevert. Onthutsend is dat - in de beantwoording van kritiek van de Natuur- en Milieubeschermingsvereniging Pijnacker - in een verdediging van de contouren bij de groenzone Pijnacker-Berkel en Oude Leede de vernauwing van de Groenblauwe Slinger ter plaatse beschreven wordt als "smal maar steeds breder dan de minimumeis van 50 meter". Toen wij 10 jaar geleden met het Pijnackers gemeentebestuur over deze kwestie spraken, bepleitten wij een breedte van 1 kilometer (de afstand tussen de Berkelse en Pijnackerse bebouwde kom was toen nog 2 kilometer). Een jaar of 8 geleden nam Gedeputeerde Staten een motie Poppe aan dat het minimaal 200 meter moest zijn - en dat was mede op basis van een summiere ecologische verkenning. En nu komt er 50 meter uit, ongeveer de helft van het wereldrecord speerwerpen. De provincie heeft in het bijzonder in de jaren 1990-98 hier- en ook op andere plaatsen - wel erg grove steken laten vallen als het ging om toetsing van gemeentelijke plannen aan zijn eigen beleid!

terug naar begin

[C17] Polder van Biesland: pilotproject Boeren voor Natuur

Samen met mensen van Alterra, de provincie, Dienst Landelijk Gebied en natuurlijk de betrokken agrariër Jan Duijndam is de afgelopen maanden ijverig verder gewerkt aan het "natuurgerichte boerenbedrijf" in de Polder van Biesland als proefproject voor het concept "boeren voor natuur". Er is nader gestudeerd op en gediscussieerd over de samenhang van een bedrijf met laag mineralengebruik en (betrekkelijk) lage productie van melk en vlees en de mogelijkhden voor de ontwikkeling van natuur op graslanden, langs en in sloten en langs bosranden. In de 2e helft van juni verschijnt hierover een boekje waarin de samenhang van bodem, water, bedrijfsvoering en natuurontwikkeling én de transformatie van het gebied (incl. een oppervlakte aan wintertarwe (het gemegd bedrijf terug?)) worden uiteengezet.

Daarna komt het aan op werving van (financiële) middelen om dit voorbeeldproject te realiseren. De minister van LNV heeft belangrijke steun toegezegd, maar de realisatie is ook afhankelijk van regionale partijen die mede willen financieren. Het gaat dan niet om subsisies, maar om fondsvorming. Met de lange looptijd en het reële rendement van zo'n fonds moeten op de zeer lange termijn de natuurdoelen worden veiliggesteld; het beleid dat gefinancierd wordt met het huidige "Programma Beheer" van LNV is al te zeer korte baanpolitiek. Voor het bereiken van natuurdoelen is immers een veel langere termijn nodig dan zes jaar.

Bij dit project spelen de "groene" diensten, die in het Structuurschema Groene Ruimte-2 (2002) werden geïntroduceerd, een grote rol. In verschillende studies is van die groene diensten bovendien een watergebonden uitwerking gemaakt: de "blauwe" diensten. Op dat punt hopen wij dat diensten op het gebied van waterberging en waterkwaliteitsverbetering van de zijde van het hoogheemraadschap van Delfland op passende wijze worden gewaardeerd. Bij twee belangrijke aspecten is Delfland overigens al betrokken. Onderdeel van het plan is om langs de hoofdwatergang in de Polder van Biesland brede oeverzones aan te leggen, die zowel de oevernatuur als het vastleggen van de bodem in de oevers moeten dienen. Het is verheugend dat die oevers als proefproject van Delfland voor het voorkomen van oeverafslag zijn erkend. Een tweede belangrijke bijdrage van Delfland is dat het peilregime in de polder zal worden gewijzigd overeenkomstig de eisen die passen bij het natuurgerichte bedrijf, nl. geen lager winterpeil en ruimte voor ruime peilfluctuaties (o.a. ten behoeve van de ontwikkeling van een vitale oevervegetatie).

 terug naar begin

[C23] Nootdorpse plassen

Mede door de niet-aflatende aandacht van Herman van der Helm voor alles wat er gebeurt in en aan de randen van "De Bras" kwam er in februari en maart een actie op gang om een bestemmingsplanwijziging in het gebied (tussen Hertenkamp en Dwarskade aan de noordoostkant van Delft) te voorkomen. Búiten het gebied van het oorsponkelijke milieu-effectrapport en zeer bedreigend voor de natuurlijke, landschappelijke en recreatieve waarden van de Nootdorpse Plassen was het plan van de gemeente Den Haag - een erfenis in feite uit de tijd dat het nog Pijnackers gebied was - om de overgangszone tussen plassen en stadswijk een stedelijke bestemming te geven. Honderden Delvenaren hebben, geholpen door onze webstek, verontwaardigd op dit Haagse voornemen gereageerd. We hebben er enig vertrouwen in dat het Haagse plannetje kan worden gestuit, want behalve het argument van de oorspronkelijke begrenzing van het plangebied, is er ook nog zoiets als de "rode contour", een rode lijn lijn die de provincie in het zojuist (februari 2003!) vastgestelde streekplan Zuid-Holland West heeft getrokken. De plaats van die rode lijn maakt o.i. het snode Pijnackers-Haagse plannetje kansloos ... Zie voor de details hier.

 terug naar begin

[C24] Inrichtingsvoorstel Zwethzone

Het inrichtingsplan voor de Zwethzone maakt deel uit van de "groene schakels" (de kleinere, verbindende groengebieden) uit het Regionaal Structuurplan Haaglanden (RSP). Het is de westelijke tak van zone langs Zweth en Vliet, die geheel Haaglanden doorsnijdt. We citeren het RSP: "De groene elementen in deze zone liggen nu als tamelijk geïsoleerde kralen aan de door de waterlopen gevormde ketting. Het doorgaande karakter van deze zone moet versterkt worden door uitbreiding van het groen, verbetering van de inrichting,en door meer continuïteit in de recreatieve routes, bijvoorbeeld voor fietsers. Hieronder vallen onder andere de Vlietzone, de parkzone, Rijswijk en de Zwethzone ten zuiden van het Wateringse Veld."

Wie het gebied aan de rand van het Westland, Den Haag en Rijswijk kent vraagt zich in wanhoop af hoe in deze chaos van asfalt en glas en oprukkende stadsranden nog iets fatsoenlijks te arrangeren is. Het gaat bij dit plan dan ook niet om grote landschappelijke eenheden, maar om smalle (30 m) stroken, waar ecologie en recreatieve routes nog een bedeesd protest kunnen laten horen. Bij de ontwikkeling van deze groene lijn onderscheidt het stadsgewest 7 deelprojecten. Deelproject 1 omvat o.a. de Zeven Gaten van Van Lingen, zo mogelijk in beheer te brengen bij het Zuid-Hollands Landschap. Deelproject 2 betreft een strook, min of meer loodrecht op de Zweth, langs de Lange Watering, deelgebied 3 een waardevolle (moerasstrook) langs de Zweth tot aan de oostkant van de Woudse droogmakerij, deelgebied 4 recreatief "knooppunt De Bonte Haas, deelproject 5 en 6 de Harnaschknoop (23 ha groen) en deelgebied 7 het Rijswijkse groengebied aan de oostkant van de A4 (20 ha groen). In totaal gaat het om 94 ha (waarvan ongeveer 27 ha glas zal moeten worden verworven), 12 km fietspad en 10 km wandelpad. Dit alles kost aardig wat, een slordige 12,5 miljoen Euro, maar het schijnt dat het stadsgewest daarvoor voor 50% bij de minister van LNV terecht kan. Maar het vinden van die andere helft (cofinanciering) zal niet gemakkelijk zijn.

terug naar begin

D. TU Delft

[D4] Stedebouwkundig plan TUD, masterplan

Zie Technopolis [A27] en TU-noord [A28]

Losse berichten

Begrazing Thijssevaart - Om de verruiging en verbossing aan de oevers van de Thijssevaart tegen te gaan zijn nu ook enkele ponies en een paard ingezet; om beheerstechnische redenen alleen in het stuk aan de oostkant van de Thijsseweg. In het westelijke, grotere deel van de oever is vastgesteld dat er orchideeën worden geroofd.

Aquamarijn Blauw - De Haagse middelbare scholieren hebben zich het bijna afgelopen schooljaar ook beziggehouden met het Haagse oppervlaktewater. Onder de naam Aquamarijn Blauw had bureau SME er voor het Haags stadsbeheer een onderwijsproject voor gemaakt. Op 2 juni worden de werkstukken van de scholieren gejureerd.

Studenten uit Liverpool en hun docenten waren in maart een week in Delft op bezoek. Het deel van de groep planologie-studenten dat geïnteresseerd is in rurale en stadsrandzaken kregen een presentatie en excursie te verduren over de Bieslandse Bovenpolder. De presentatie ging over urbanisatie in deze regio, het water- en poldersysteem, biologische veehouderij en de kansen voor natuur. Belangstellenden kunnen het bestand (3.1 Mb) hier ophalen.

Bijdragen aan fietsroutes - Aan verschillende objecten die worden opgenomen in de "duurzame fietsroutes" die worden samengesteld door het Int. Institute for the Urban Environment werden tekstbijdragen geleverd: Composteerinrichting TUDelft (nr. 1), helofytenfilters (nr. 4), Thijssevaart (nr 10), Wallertuin (nr 18) en de biologische veehouderij/Bieslandse Bovenpolder (nr 19).

Ikea - De onderhandelingen tussen de gemeente Delft en Ikea over de zuidwaartse uitbreiding van de Delftse vestiging en de reconstructie van de verkeerssituatie schijnen nu afgerond te zijn. Uit goede bron vernamen we dat het plan nu op 17 juni in de betreffende raadscommissie komt.

 terug naar begin

Literatuuraanwinsten Initiatiefgroep in de periode januari-half mei 2003

[de complete lijst van de literatuur waarover de Initiatiefgroep de beschikking heeft staat ook op deze netplek]

terug naar begin


Laatste wijziging: 22 mei 2003, e-mail ind@datadelft.com