Nieuwsbrief no. 32

februari 2001 - augustus 2001
nieuwsbrief 31

archief nieuwsbrieven

naar beginpagina van de Initiatiefgroep Natuurbeheer in Delft

Diverse mededelingen, w.o. overzicht van de tijdschriften

Initiatiefgroep Natuurbeheer in Delft

samenwerking van Commissie Natuur en Milieu, Imkervereniging, IVN, Milieudefensie, Milieukompas, Natuurwacht, Vogelwacht en Werkgroep Groenbeheer Nootdorp | contactadressen: Leen van Doorn, Bizetstraat 23, 2625 AV Delft, tel. 2561141, Gert Jan Majoor, Gandhilaan 67, 2622 GD Delft, tel. 2617728, Bertus Laros, Oostblok 160, 2612 PG Delft, tel. 2140836 en Jacques Schievink, Maerten Trompstraat 17, 2628 RB Delft, tel. 015-2617035, e-mail ind@datadelft.com

werkgroep oevers van de gemeente
discussie over gebiedsvisie van Consept
commentaar op 5e nota Ruimtelijke Ordening
Wallertuin
Poptahof
structuurplan stadsgewest Haaglanden: niks nieuws
rijksweg A4, koste wat kost als het aan Norder ligt
Groenstructuurplan gemeente Nootdorp: verrassend  

A. Gemeente Delft | B. Hoogheemraadschap van Delfland; waterhuishouding | C. Planologie, streekzaken | D. Technische Universiteit Delft | Losse berichten

A. Gemeente Delft

[A4] Wallertuin

Afgelopen najaar kwamen contacten tot stand tussen de Initiatiefgroep en een groep bewoners van de nabijheid van de Wallertuin. De samenwerking moet uitmonden in een beheersplan voor deze bijna "vergeten" plek in de stad, dat mede moet voorkomen dat deze interessante, verwilderde tuin van 2 hectare als een ecologisch waardevolle kanttekening bij onze cultuur teloor gaat.

Het beheersplan dat aan de eigenaar voorgelegd zal worden, behelst enkele bescheiden ingrepen, die tóch het ongerepte karakter van de tuin intact laten:

Samenvatting van de herstel- en onderhoudsmaatregelen

herstelmaatregelen

onderhoud

A. poel

- baggeren
-kapwerk aan zuidwestkant

- baggeren eens in de 10 jaar
- jaarlijks de helft van de oever- en waterplanten maaien

B Vochtig bos

- dunnen
- graven van ondiepe ontwateringsgreppel naar ringsloot

- eens in de 5 jaar dunnen herhalen
- jaarlijks greppel openhouden

C. Kastanjebos

- geen

 

D. vuilwaterriool

- lek dichten

 

E. Bramenstruweel

- 300 m2 bramen verwijderen

- jaarlijks licht onderhoud om het woekeren van de bramen tegen te gaan
- open plek 2x per jaar maaien

F. Ringsloot

- scheppen van verbreding op de plaats waar het slootje in de ringsloot uitkomt
- baggeren ringsloot

- jaarlijks de helft van de oever- en waterplanten maaien
- baggeren eens per 5 jaar herhalen

De begroting van de herstelmaatregelen komt uit ergens tussen de kf 10 en 15. Het moet niet te moeilijk zijn deze middelen te vinden.

[A12] Bieslandse Bovenpolder

De daadwerkelijke ontwikkeling van de Bieslandse Bovenpolder blijft boeien. Hoewel een aantal verschijnselen, zoals de uitbundige weidevogelpresentie op het slik in de noordoosthoek en de begeleidende vegetatie van de biezenvelden, in het ontwerp waren voorzien, toch is het ervaren van hoe dat daadwerkelijk uitpakt altijd weer verrassend. Dat geldt ook voor de Ooievaars van de Bieslandsekade, die er vaak foerageerden.

De oever langs het Kerkepad ondergaat door de iets hogere waterstand een grondige (excuus voor een in dit verband misplaatst woord) verandering. De vegetatie is er in eerste aanleg minder gevarieerd door geworden (met erg veel zomprus en moerasvergeetmijnietje), maar we verwachten dat die variatie na een paar jaar wel terugkeert, zij het dat de vegetatie door de verlanding van de oeverzone wel van karakter veranderen. Ook het grasland laat de eerste tekenen zien van extensiever gebruik; het voorkomen van veldgerst wijst daarop.

De aanleg van rillen van snoeihout als vervanging van afscheidingen van prikkeldraad - voorlopig alleen nog langs het Heempad - voegt verder nog veel natuurkwaliteit aan het gebied toe, die niet eens in het oospronkelijke plan was opgenomen.

Het ligt in de bedoeling van de pachter om ook in de (beneden)Polder van Biesland dezelfde filosofie (radicale integratie van natuur en agrarische bedrijfsvoering) in praktijk te brengen. De discussies met de Dienst Landelijk Gebied over de inrichting van die polder in samenhang met de Noordpolder van Delfgauw maken het nog onzeker of dit zal lukken, want daar is men meer begaan met het realiseren van taakstellingen aan oppervlakken bos, die al 20 jaar geleden in beleidsnota's stonden dan met creatieve oplossingen die recht doen aan veranderdende functies van het open landschap en de drastisch uitgegroeide steden in deze regio.

[A14] Delfts waterplan

Oeverbeheersplan; gemeentelijke werkgroep

Hoewel de werkgroep er een enigszins bedaagd tempo op nahoudt, is er wel voortgang te melden. Na een inventarisatie en beoordeling van de vaak erg kleine snippers natuurvriendelijke oever die er in Delft zijn te vinden, is gekeken naar enkele acute problemen met oevers in het Hof van Delftpark. Daar valt te leren dat nog maar enkele jaren oude oeveroplossingen zich anders gedragen dan in het ontwerp was voorzien. Dat geldt zowel voor beschoeide als voor stukjes van natuurvriendelijke oevers. De ontwerpers blijken weinig oog te hebben gehad voor de kracht van wind en water en hoe je daar met liefst natuurvriendelijke middelen een mouw aan past. Het PDF-bestandje (136 Kb) kan men hier downloaden.

De werkgroep is nu toe aan het uitwerken van twee sporen voor de aanpak van de oevers. Aan de ene kant is bepalend de (potentiële) ecologische structuur in de stad waartoe nog vele oevers moeten worden gereconstrueerd (onze visie hierop staat op Delftsblauwe structuur). En aan de andere kant zijn het onderhoudsplan en eventuele calamiteiten (zoals de problemen in het Hof van Delftpark) die de planning van de aanpak van de oevers mede bepalen.

[A15] Poptahof

De DIOC "de ecologische stad" van de TUD organiseerde in april en mei met betrokkenen (waterschap, gemeente, Delft Wonen, provincie Zuid-Holland en ook de Initiatiefgroep) twee 'waterwerkbijeenkomsten' over de herinrichting van de wijk Poptahof. Deze DIOC is betrokken bij het plan van gemeente en woningcorporaties om in deze typische begin zestiger-jarenwijk bij de herinrichting ambities te realiseren die beantwoorden aan het Duurzaamheidsplan 2000-2003. met het watersysteem

Onder leiding van Paul van Eijk kwamen twee geanimeerde op de rol van water gerichte sessies tot stand die interessante ideeën opleverden voor een geheel andere aanpak. De - onder het bouwzand verstopte - loop van de aloude kreek de Gantel biedt daarvoor aanknopingspunten (zie het prentje hiernaast), maar ook het betrekken van het water bij buurtrecreatie van de veelal allochtone wijkbewoners biedt interessante mogelijkheden. Het is te hopen dat deze nog vage ideeën in het verdere planproces een boeiende uitwerking ondergaan.

B. Hoogheemraadschap; waterhuishouding

[B3] Waterbeheer; discussie tussen groene waterschappers

De digitale discussie die afgelopen winter in groene waterschapskringen woedde over het oppervlaktewater in Zuid-Holland, kwam opnieuw tot ontwikkeling toen Consept, het samenwerkingsverband van zeven grote Zuid-Hollandse natuur- en milieuorganisaties, met gebiedsvisies voor de verschillende regio's op de proppen kwam. In die gebiedsvisies werden verschillende doelstellingen van het waterbeheer soms onderling tegenstrijdig ingezet, en dat lkte kritiek en nauwkeuriger formuleringen uit. Het voert te ver deze soms technisch aandoende discussie hier weer te geven. De webpagina gebiedsvisie geeft een beeld van onze bijdrage.

Enkele van de discussianten hadden overigens een plaatsje geboekt voor bustocht van 9 juli, die Consept door ons gebied organiseerde. Bij de bergpolder bij Berkel,de Akkerdijkse plassen, de Thijssevaart en de Bieslandse Bovenpolder werd stilgestaan en konden uitvoeringsvormen van ambitieus waterbeheer tot leven worden gebracht.

C. Planologie; streekzaken

[C6] Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening

We schreven al bij een vorige gelegenheid dat de 5e nota Ruimtelijke Ordening een zeer teleurstellend stuk is:

  • de nota vertoont een schrijnend gebrek aan instrumentele invulling van de ideeën en een misplaatst vertrouwen in verdere decentralisatie van de ruimtelijke ordening
  • er wordt onvoldoende afstand genomen van het "accomoderen" van de vervoersvraag
  • de Vierde Nota RO en de praktijk van VINEX werd onvoldoende geëvalueerd
  • de nota onthult een gebrek aan visie op de ontwikkeling van de landbouw, bijvoorbeeld waar het gaat om extensivering en biologische productie en het inspelen op de verzilting
  • de 5e nota volgt klakkeloos de misvatting dat de glastuinbouw zich geconcentreerd en grootschalig moet ontwikkelen.

De volledige, geïllustreerde reactie van de Initiatiefgroep vindt u hier.

De minister kondigde eind augustus aan dat de nota mede door de meer dan 1000 reacties zal worden aangepast en eind 2001 naar de Tweede Kamer zal worden gestuurd. In welke richting die aanpassingen gaan onthult hij nog niet.

[C9] Rijksweg 19 / A4

Gedeputeerde Norder gaat onverdroten verder met zijn plan om met veel inpassingsgeweld en het verwerven van draagvlak rijksweg A4 door Midden-Delfland aangelegd te krijgen. In maart was er in Delft een 'werkatelier' met ruim 100 deelnemers, en eind mei in Vlaardingen een 'Kristallisatiedag'. Inderdaad, men kan de projectleiding bij de provincie niet ontzeggen dat zij voor zullke kermissen originele namen verzinnen.

Wat ons betreft blijven aan Norder's initiatief twee - voor ons onoverkomelijke - feilen kleven:

  • het voorstellen alsof door inpassingsmaatregelen (waarbij er van alles en nog wat wat in het gebied speelt, met de haren bijsleept) het Midden-Delflandse gebied aan 'kwaliteit' zal winnen als het ontbrekende stuk van de A4 wordt aangelegd, is wat ons betreft pure reclamepraat
  • de discussie over nut- en noodzaak van het wegvak door Midden-Delfland, m.n. het dubieuze verkeers- en bereikbaarheidsrendement van de weg, wordt nog steeds uit de weg gegaan.

Niettemin lijkt het erop dat Norder's vondst om de belanghebbenden en insprekers in tot 'productgroepen' gedoopte werkgroepen te stoppen en daar voorstellen voor deelproblemen te laten uitbroeden, succes heeft. Door hier en daar in zo'n deelgezelschap aan een deelnemer een bot toe te werpen, kun je onwillige honden toch tot het hoopvol kwispelen van de staart bewegen.

[C11] Structuurplan Haaglanden

Na een voorontwerp van het structuurplan (ons commentaar op dat oude stuk staat hier en is grotendeels nog van kracht), publiceerde het stadsgewest dan een ontwerp van het structuurplan. Hebben al die jaren van overleg en studie ons een flitsend stuk opgeleverd? Wij denken van niet, de aardige typografie, de toezegging van een extra accent op groen en mooie plaatjes ten spijt.

Het document brengt tal van plannen die in het gebied spelen maar waar je eigenlijk alleen maar verspreid informatie over kon vinden, in een stuk bij elkaar. Maar veel verder dan een beschrijving daarvan en van het huidige ruimtegebruik in het Haaglandse gebied, komt het plan eigenlijk niet;voor het stadsgewestelijk bestuur is het voldoende om van een "integratiekader" te spreken. De enige bovengemeentelijke ambitie die met enige moeite uit de tekst op te duiken valt, is de groene zone langs Zweth en Vliet "die geheel Haaglanden doorsnijdt". Het aaneensmeden van deze "losse kralen tot een ketting" heeft het tot 'kernpunt' gebracht.

Ook in dit stuk - het is de zoveelste keer - pakt het structuurplan uit met een verhaal alsof het stadsgewest en niet de waterschappen over het waterbeheer gaan. Natuurlijk, de consequenties van de eisen van waterbeheer voor de ruimtelijke ordening zijn onderwerp van onderhandelingen tussen de verschillende overheden, maar de verwoording door het stadsgewest is zo merkwaardig dat je je afvraagt of ze bij het stadsgewest wel weten hoe de verhoudingen liggen. Als men zich wat coöperatiever zou opstellen, dan zou vermoedelijk ook voorkomen zijn dat in de tekst een pijnlijke beginnersfout als op p. 50 zou zijn gemaakt: "In de (veen)weidegebieden van Midden-Delfland-Akkerdijkse Plassen (...) zal beperktere drooglegging de bergingsmogelijkheden voor water moeten vergroten ", een vergissing die tot enige vrolijkheid aanleiding geeft.

Onze kritiek op plannen als het Integraal Ontwikkelingsplan Westland, de Westlandse zoom, de én-én benadering van het vervoer en nog vele andere zaken hebben we op andere plaatsen al voldoende uiteengezet. Nieuw is de uiteenzetting in het hoofdstuk over het "Formele Kader", waaruit we niet anders kunnen concluderen dan dat het structuurplan wringt met het streekplan. Het structuurplan mag dan voor het stadsgewest 'input' zijn voor het streekplan, het is uitgesloten dat er tussen stadsgewestelijk structuurplan en het streekplan geen kleine of grote verschillen zullen optreden. Dat maakt het acteren door burgers in procedures waarbij lokale plannen aan deze plannen getoest worden, tot een nog hachelijker zaak dan het gewoonlijk al is.

De provincie is trouwens in dezelfde periode het proces naar een nieuw streekplan Zuid-Holland West gestart met de publicatie van de Nota Koersbepaling Zuid-Holland West. De verschijning van dat stuk is voor ons aanleiding geweest om ons de moeite van het sturen van een reactie naar het stadsgewest te besparen. Want een stuk dat een tenenkrommend uitgangspunt als "Haaglanden moet hoog in de top-drie van de meest aantrekkelijke regio's van Nederland blijven" heeft (beseffen de bestuurders wel wat daar staat?), valt nauwelijks serieus te nemen.

[C21] Groenstructuurplan gemeente Nootdorp

Na het nogal vlakke stuk dat de gemeente Nootdorp een jaar geleden ter tafel legde, bevat het nieuwe concept van het groenstructuurplan, opgesteld door groenteam, een bemoedigende aanzet tot introductie van stadsnatuur in een zich hevig uitbreidende bebouwde kom. In de "accentzones" en "bebouwingszones" ligt het accent resp. veel minder en minder op natuur, maar het lijkt erop dat men in een gemeente met een tuinbouwcultuur nu toch een andere richting inslaat. Op 11 september overleggen gemeentebestuur en ontwerpers met diverse partijen.

  

D. Technische Universiteit Delft

[D5] Oevers TU-wijk; Thijssevaart

Begin juli, op een warme ochtend, viel ons de eer te beurt om het overleg van de ecologen die bij het WL|Delft werken, op te vrolijken met een excursie langs de oevers van de Thijssevaart. Ook de beheerder van het WL|terrein deed mee. De ervaringen met de boeiende ontwikkeling van de oever, vegetatie en levensgemeenschap konden zo eens uitvoerig worden toegelicht. We rekenen erop dat deze nieuwe tak aan ons netwerk bij nieuwe en verdergaande initiatieven op het gebied van water en oevers nog flink van pas zal komen!

Losse berichten

- Aanbevolen links

- AVN 75 jaar

De Algemene Vereniging voor Natuurbescherming voor 's-Gravenhage jubileert met

  • een speciale dag op 29 september (10.00 uur) voor leden op Duidigt; vanaf 13.00 uur naar verschillende bezienswaardigheden
  • een symposium "Den Haag 2026, een groene stad aan zee?" - vrijdag 5 oktober in de Nieuwe Kerk in Den Haag

Zie verder http://www.avnnatuurbescherming.nl

- Cursus Wilde Planten

De lokale KNNV houdt binnenkort weer een cursus wilde planten. Data: 3 woensdagvonden, 5/9, 12/9, 19/9 en een excursie op zaterdag 15 september (20.00 &endash; 22.00 uur). De cursus vindt plaats in Natuur- en milieucentrum De Papaver, Korftlaan 6, 2616 LJ Delft. Kosten fl 40,--. Opgave (015) 213 86 57 of email afd.RegioDelft@knnv.nl

Met deze cursus leren de cursisten de algemene planten die in de Delftse regio voorkomen op naam te brengen. Dat zullen ze leren door middel van een zeer hanteerbaar boek met zeer heldere tabellen. Verder zullen de deelnemers gewend raken om natuurwaarnemingen op te schrijven.

- Literatuuraanwinsten Initiatiefgroep in de periode februari - augustus 2001

[de complete literatuurlijst waarover de Initiatiefgroep de beschikking heeft staat ook op deze netplek ]

  • Anders omgaan met water, Waterbeleid in de 21e eeuw, box met de gedrukte versie van drie kabinetstandpunten, Ministerie van Verkeer en Waterstaat, december 2000 - Anders omgaan met water, Waterbeleid in de 21e eeuw - Ruimte voor de rivier: de uitwerking voor de grote rivieren - 3e kustnota, trends en toekomst, de uitwerking voor de kust
  • Plantago versie 1.2, programma voor het invoeren van plantengegevens (onder windows helaas)
  • De Kracht van het Westland, economische thermometer 1999, Rabobanken en Kvk, december 2000
  • Wegwijzer directie Water en Milieu, prov. Zuid-Holland, jan 2000
  • Programma "BMW in uitvoering" 2000-2004, prov. Zuid-Holland, jan 2001
  • Ruimte voor schoon water, verslag van studiedag i.h.k.v. Kaderuitbouw Consept van 24-11-2000; zie ook gebiedsvisie
  • Parels van vernieuwend waterbeheer, voorbeeldenboek, gezamenlijke overheden, feb 2001
    [behandeld worden:
    • ABCDelfland
    • gestuurde waterberging in de Bossche Broek
    • water conserveren in het boerenland van het Nederlands-Belgisch grensgebied
    • de Hunze krijgt zijn oude meanders weer terug
    • anticiperen op gedrag van bewoners in Leidsche Rijn
    • Nederlands geld voor Duitse berging bij Xanten
    • vernatting van het natuurgebied De Skarlannen
    • regenwater afkoppelen in bestaande wijk in Dordrecht
    • Aakvlaai polder toegevoegd aan de uiterwaarden bij Dordrecht
    • de kerf bij Bergen aan Zee]
  • Inspiratieboek Intensief Ruimtegebruik op Bedrijventerreinen, StIR, ministerie van VROM, november 2000
  • Bos en Lommerplein e.o., Amsterdam, de sprong over de snelweg, StIR voorbeeldproject, ministerie van VROM, november 2000
  • Naar een duurzaam Poptahof in de 21e eeuw, een verkenning van de kansen, DIOC De ecologische stad, jan. 2000
  • Jaarverslag Zuid-Hollands Landschap 2000, Rotterdam 2001
  • Jaarverslag Zuid-Hollandse Milieufederatie 2000, Rotterdam 2001
  • Beleidsvoornemen Provinciaal Economische Visie, GS van Zuid-Holland, 6 maart 2001
  • Greenport Zuid-Holland, van groot belang voor een vitale Randstad, gezamenlijke promotiefolder van HWV, WLTO, Rabobanken, Bloemenveiling Holland, Kamer van Koophandel e.a. (een fraaie coalitie ...)
  • Netwerken met kansen, sturen van duurzame stedelijke ontwikkeling, Stichting Natuur en Milieu, dec. 2000
  • De Groene Grens, zes notities bij grondpolitiek in Nederland, Jan Willem van Gelder (red.), Van Gorcum, Assen 2001
  • Delft University Technopolis, business campus, TU Delft, gemeente Delft, Bouwfonds en ING vastgoed (promotie vouwblad over TU-zuid gebied)
  • Hacoberm II, eindrapport van een haalbaarheidsstudie naar de habitat- en corridorfunctie van wegbermen, M. van Eupen en J.P. Knaapen, Alterra i.o.v. DWW, Wageningen 2000
  • Beleidsplan Milieu en Water 2000-2004, samenvatting, provincie Zuid-Holland, mei 2001
  • Groenblauwe Slinger, stad en land in balans, folder met samenvatting, april 2001 (nieuwe feiten die er uit te halen zijn: plan Norder voor Midden-Delfland wordt onderdeel van het "tijdpad" gemaakt / in 2001 vaststelling aankoopstrategie / in 2002 wordt MER groenzone afgerond / in zomer 2001 komt een website over de GBS beschikbar)
  • De vogels van Delft en omgeving in 2000, Vogelwacht Delft en Omstreken,2001
    (de broedvogelbevolking op Akkerdijk en in het krekengebiedje ontwikkelt zich spectaculair, maar dat neemt niet weg dat deze verslagen aanzienlijk meer aan ons inzicht zouden bijdragen als er voor de verschillende gebiedjes tijdreeksen zouden worden opgenomen! Wat tekstverwerking betreft is dat toch een fluitje van een cent?!)
  • Regionaal Structuurplan Haaglanden, Haaglanden, groene schakel in de Randstad, voorlopig ontwerp 23 mei 2001
  • Meer natuur op Delftse oevers, publieksfolder gemeente Delft, mei 2001
  • Landschap als geschiedenis, mens en natuur zorgen voor verscheidenheid in Zuid-Holland, Mieneke Doorman e.a., Landschapsbeheer Zuid-Holland
  • DCBA-kwartet Duurzaam Bouwen, SOM-DIOC De ecologische stad - BOOM
  • Rondje Rijnmond, spel voor ecotrippers, DCMR
  • Jaarverslag en milieujaarverslag 2000 van het Hoogheemraadschap van Delfland, special van Delflands Peil, juni 2001
  • Het milieu in de regio Rotterdam 2001, Milieumonitoring Stadsregio Rotterdam, juni 2001
  • Infrastructuur en natuur; versnippering en ontsnippering,nationaal overzicht in het kader van COST-actie 341 / DWW Ontsnipperingsreeks deel 39, DWW, juni 2001
  • Prins Clausplein: van knoopppunt naar 'Bestemming Haaglanden', op weg naar een geïntegreerde en gefaseerde metamorfose, Kamer van Koophandel Haaglanden, juni 2001
  • Technisch Rapport Waterkerende Grondconstructies, Geotechnische aspecten van dijken, dammen en boezemkaden, Technische adviescommissie Waterkeringen (zg. cie Van der Kleij), Den Haag juni 2001 (zie ook http://www.waterland.net/taw)
  • Groenstructuurplan gemeente Nootdorp 'Van dorp tot dorpslandschap', concept juli 2001
  • Nota Koersbepaling Zuid-Holland West (eerste stap naar een nieuw streekplan Zuid-Holland West), mei 2001
  • 3D Duurzaamheidsplan Delft 2000-2003, gemeente Delft (vastgesteld 28 oktober 1999).
  • Delftse Duurzaamheidsmonitor 2000

Bijeenkomsten

  • 26 september - werkgroep oevers gemeente Delft
  • 14 november 13-17 u. - provincie Zuid-Holland - uitvoering Beleidsplan water en milieu

Nieuwe webpagina's op de netplek van de Initiatiefgroep Natuurbeheer in Delft


Laatste wijziging: 1 september 2001,
ind@datadelft.com