Nieuwsbrief no. 31

augustus 2000-januari 2001
archief nieuwsbrieven

naar beginpagina van de Initiatiefgroep Natuurbeheer in Delft

Documentatie natuurvriendelijke oevers

Initiatiefgroep Natuurbeheer in Delft

samenwerking van Commissie Natuur en Milieu, Imkervereniging, IVN, Milieudefensie, Milieukompas, Natuurwacht, Vogelwacht en Werkgroep Groenbeheer Nootdorp | contactadressen: Leen van Doorn, Bizetstraat 23, 2625 AV Delft, tel. 2561141, Gert Jan Majoor, Gandhilaan 67, 2622 GD Delft, tel. 2617728, Bertus Laros, Oostblok 160, 2612 PG Delft, tel. 2140836 en Jacques Schievink, Maerten Trompstraat 17, 2628 RB Delft, tel. 015-2617035, e-mail ind@datadelft.com.

Gemeente Delft
Hoogheemraadschap van Delfland
Planologie; streekzaken
TU-gebied
stadsecoloog aan de slag
ABCD-plan vastgesteld
5e nota Ruimtelijke Ordening: een overbodig stuk
concept masterplan gepubliceerd
werkgroep oevers onderweg
slap provinciaal grondwaterplan
al weer een opportunistisch handeltje tussen de regionale overheden: intentieverklaring Westlandse zoom
   

A. Gemeente Delft | B. Hoogheemraadschap van Delfland; waterhuishouding | C. Planologie, streekzaken | D. Technische Universiteit Delft | Losse berichten

A. Gemeente Delft

[A1] Groenbeleid

Stadsecoloog

In de loop van het najaar bleek de gemeente Delft plots te beschikken over een stadsecoloog. Dat is op zichzelf goed nieuws, want het achterblijven van de uitvoering van veel van wat er in het duurzaamheidsplan staat (in het hoofdstuk water en groen), baart ons grote zorgen. Stedelijke natuur komt in deze stad moeilijk, alle papieren goede bedoelingen ten spijt, maar moeilijk van de grond.

Omdat er op dit punt zo veel werk te doen is, vinden we de zwaarte van de in het leven geroepen functie ver beneden de maat: 0,5 formatieplaats. Dat is misschien genoeg in een situatie waarin de ecologische invalshoek stevig in het gemeentelijke organisatie is verankerd, maar in de actuele pionierssituatie volstaat deze eerste aanzet natuurlijk geenszins.

[A4] Wallertuin

Afgelopen najaar kwamen contacten tot stand tussen de Initiatiefgroep en een groep bewoners van de nabijheid van de Wallertuin. De samenwerking moet uitmonden in een beheersplan voor deze bijna "vergeten" plek in de stad, dat mede moet voorkomen dat deze interessante, verwilderde tuin van 2 hectare als een ecologisch waardevolle kanttekening bij onze cultuur intact blijft. We komen erop terug.

[A12] Bieslandse Bovenpolder

Sinds de "opening" van het project Bieslandse Bovenpolder in juni 2000 is het aan de pachter én aan de natuur er een succes van te maken. Eén projectonderdeel, de bosjes aan de kant van Ikea, moet overigens nog uitgevoerd worden, maar dat karwei zal binnenkort gebeuren.

Een paar observaties:

  • De biezenvelden voor de zuivering van inlaatwater, die in het voorjaar zijn ingeplant, zijn vanzelfsprekend nog niet tot volle wasdom gekomen - dat verwachten we pas in 2002.
  • Het slik bij de kruising van Korftlaan en Noordeindseweg levert al wel een beeld op dat ons voor ogen stond. Nu het winter is, staat er water op.
  • De poel in de zuidwesthoek vertoont nog erg weinig vegetatie-ontwikkeling. Dan kan teleurstellend schijnen, maar het kan ook heel goed zo uitpakken dat een langzame ontwikkeling juist beloften inhoudt voor de natuurontwikkeling, bijvoorbeeld van een plantengemeenschap die ontsnapt aan de overheersing van snelgroeiende ruigtekruiden.
  • De oever langs het Kerkepad ondergaat door de iets hogere waterstand een grondige verandering. De vegetatie is er minder gevarieerd door geworden, maar we verwachten dat die variatie na een paar jaar wel terugkeert, zij het dat de vegetatie wel van karakter veranderd zal zijn.

Het ligt in de bedoeling van de pachter om ook in de (beneden)Polder van Biesland dezelfde filisofie (radicale integratie van natuur en agrarische bedrijfsvoering) in praktijk te brengen. De discussies met de Dienst Landelijk Gebied over de inrichting van die polder in samenhang met de Noordpolder van Delfgauw maken het nog onzeker of dit zal lukken, want daar is men meer begaan met het realiseren van taakstellingen aan oppervlakken bos, die al 20 jaar geleden in beleidsnota's stonden dan met creatieve oplossingen die recht doen aan veranderdende functies van het open landschap en de drastisch uitgegroeide steden in deze regio.

Schets van het plan: BieslandseBovenpolder

[A14] Delfts waterplan

Oeverbeheeersplan, gemeentelijke werkgroep

In de vorige nieuwsbrief hebben we aangegeven dat we het Waterplan Delft weliswaar een alleszins redelijk plan vonden, maar dat op enkele punten toch scepsis bleef. In het bijzonder op het punt van de mogelijk- en noodzakelijkheid van natuurvriendelijke oevers waren er begin 2000 tal van voorvallen waar we een zwarte somberheid aan ontleenden.

De werkgroep die door het gemeentebestuur in juni werd toegezegd, kwam er tenslotte (met vertegenwoordigers van IVN, KNNV en IND) en ging in november van start. De bedoeling is dat er in het voorjaar een beheersplan voor de Delftse oevers uitkomt. We gaan er van uit dat het toekomstige beheersplan belangrijke projecten van ons plan voor de Delftsblauwe hoofdstructuur zal bevatten.

[A21] Bedrijventerrein Schieoevers

Gemeente en bedrijfsleven hebben een overeenkomst gesloten voor de revitalisering en verduurzaming van het gebied. De IND vindt dat belangrijk, want het opzetten en transformeren van ecologisch verantwoorde bedrijventerreinen vinden wij een belangwekkende kant van de stedelijke ecologie.

In de aanloop tot die overeenkomst hebben studenten van diverse instellingen van HBO en ook de TU Delft onderzoek verricht naar de mogelijkheden die het terrein in dit opzicht biedt, en de IND heeft de werkgroep die zich met de waterhuishouding bezig hield, van advies kunnen dienen. Jammer genoeg (en desondanks?) bleken de studiegroepjes niet in staat greep te krijgen op de problemen en kansen van het bedrijventerrein; men bleef steken in algemeenheden of - nog erger - het houden van gelikte presentaties.

B. Hoogheemraadschap; waterhuishouding

[B10] ABC Delfland

Het hoogheemraadschap heeft inmiddels het ABCD-plan vastgesteld. Er is t.o.v. het door ons becommentarieerde concept (zie nieuwsbrief 30 en abcdelfland) weinig meer aan veranderd.

Wij hebben nog eens aangedrongen op het belang van berging in de Delflandse boezem zelf, en niet alleen in de vorm van opvangpolders en verbeterde bemaling. Daarmee wordt maar een relatief gering deel van de benodigde extra berging verkregen, maar wordt in het landschap zicht- en leesbaar wat de betekenis is van zulke voorzieningen. Ze kunnen bovendien de oevers van de boezemwatergangen ecologisch veel interessanter maken.

Info van Delfland: http://www.hhdelfland.nl. [Zie ook over dit onderwerp bij Literatuur: Waterbeleid voor de 21e eeuw, Advies van de Commissie Waterbeheer 21e eeuw]

[B13] Provinciaal grondwaterplan

In januari heeft het Provinciaal grondwaterplan ter visie gelegen. We hebben ons commentaar via het commentar van de Zuid-Hollandse Milieufederatie naar de provincie overgebracht.

Wie met de visie Bruisend Water, die de provincie een paar jaar geleden uitbracht, mocht hebben gedacht dat de provincie in gevallen waar het er op aankomt, de rug recht zou houden, komt bedrogen uit. Het konsekwenties trekken uit de nieuw verworven inzichten is - zo lijkt het - uitdrukkelijk niet de bedoeling. Zo houdt het plan in dat als een onderneming die grondwater wil onttrekken en geen alternatieven heeft, gewoon een vergunning krijgt. Er worden dus geen hydrologische en ecologische grenzen gesteld. Daarom bijvoorbeeld ook geen woord over de effecten van de grote onttrekking in Delft (Gist-Brocades) op de grondwaterstromingen in Delft en omgeving, nl. het wegvallen van kwel en aanzienlijke bodemdaling, m.n. in de Delftse binnenstad. Het plaatje hiernaast geeft een beeld van de zakkingen in 1973 (met dank aan de werkgroep Binnenstad Noord in Delft).

Ook over de verdrogingsproblemen wordt vrolijk heengewalst, en zelfs een pleidooi voor strak peilbeheer steekt de kop op. Het is te bar voor woorden. Wat dat betreft is het een goed idee het grondwaterbeheer over te hevelen naar de waterschappen, want bij de provincie is het zeker niet in goede handen. Bij de waterschappen krijgt men veel directer met de gevolgen te maken ("terugkoppeling"), en dat maakt de kansen op beter beheer in ieder geval groter.

C. Planologie; streekzaken

[C6] Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening

Nu de 5e nota Ruimtelijke Ordening er is, na vele malen uitstel, is er een gemakkelijk oordeel mogelijk: deze5e nota is volkomen overbodig, want het verandert aan de slechte ruimtelijke ordeningspraktijk helemaal niets.

Er worden rode contouren getrokken, en groene contouren rond natuurgebieden, maar de rest (voorzien van de fraaie term balansgebieden) is kennelijk vogelvrij voor verdere verlubbering van ons landschap met woonwijken, bedrijventerreinen en asfalt. De "regie" wordt bovendien in handen gelegd van gemeenten en provincies, en die hebben met de praktijk van de Vierde Nota RO verpletterend duidelijk laten zien dat de exploitatierekening van de grondbedrijven belangrijker is dan een ecologisch verantwoorde ruimtelijke ordening.

In deze omstandigheden zoeken ruimtelijke investeringen de goedkope, groene ruimte op en niet de bestaande stedelijke gebieden waar nog voldoende ruimte is voor herontwikkeling van wonen en werken. Maar daar is stadsvernieuwing op grote schaal voor nodig.

Het is duidelijk dat minister Pronk de dames Netelenbos en Jorritsma, Pronk een flinke nederlaag hebben bezorgd. Het valt op dat sinds de veelbelovende start van de opzet van het plan, toen Pronk nog op besliste toon sprak over de noodzaak water in de ruimtelijke ordening een medebeslissende rol te laten spelen, zo veel water in de wijn is gedaan. Van het klimaatbeleid is ook al niks in deze nota terug te vinden, sterker nog, Netelenbos' uitroep van medio oktober dat mobiliteit 'fun' is, lijkt ook bij VROM indruk te hebben gemaakt. Wordt de toename van de mobiliteit, die door de steeds vrijmoediger lobby van het bedrijfsleven nu al "een nauwelijks te beïnvloeden fenomeen dat geaccomodeerd dient te worden" wordt genoemd, alleen maar gevolgd? Enfin, ook de kreet Deltametropool als ontwikkelingsvisie voor de randstad, duidt erop dat de grijze pakken van de captains of industry greep op de ministeries heeft gekregen.

De vele honderden pagina's van de 5e nota RO zijn te downloaden van http://www.vijfdenota.nl. De inspraak duurt tot 13 juni a.s.

[C9] Rijksweg 19 / A4

Op 17 oktober (de dag nadat minister Netelenbos haar kreet "mobiliteit is fun" slaakte - een staaltje verwildering van openbare zeden) organiseerde de Delftse PvdA een forumdiscussie over het plan Norder, het plan van gedeputeerde Norder voor de inpassing van de A4 in Midden-Delfland. Het bedenkelijke van het plan is dat tal van maatregelen die al deel uitmaken van het plan voor de Groenblauwe Slinger, worden verkocht als extra inpassingsmaatregelen. Twee voor de prijs van één, als het ware, of eerder nog, een sigaar uit de ecologische doos.

Alle fraaie inpassingsbedenksels kunnen niet verhullen dat Midden-Delfland landschappelijk en ecologisch grote schade zal ondervinden van het doortrekken van de A4. Dat negatieve oordeel is voor ons beslissend. Het heilige geloof van sommige bestuurderen en van de lobbyisten van de Hollandse Werkgeversvereniging dat het stukje weg door Midden-Delfland een belangrijk verkeersprobleem zal oplossen, is op wetenschappelijke gronden herhaaldelijk grote nonsens bevonden. De weg zal nieuwe weggebruikers de auto injagen en eindigen in grote files op een iets andere plaats, dus ook de asfaltlobby zou eigenlijk op het standpunt moeten staan dat aanleg van deze weg weggegooid geld is. Tot onze grote vrolijkheid is kortgeleden door de Raad van State uitspraak gedaan over het tracé van de A4 in Brabant, en dat levert weer wat jaartjes vertraging op. Die tijd kan misschien door de asfaltlobby gebruikt worden om kennis te nemen van enige wetenschappelijke inzichten.

[C13]  IOPW

Intentieverklaring Westlandse zoom

In Nieuwsbrief 30 stipten we al aan dat de gemeente Den Haag voor complicaties zorgde. Den Haag had claims op het aangrenzende IOPW-gebied gelegd, en zorgde zo voor een impasse. Kennelijk werd deze impasse in januari doorbroken, want de Westlandse gemeenten, het stadsgewest Haaglanden en de provincie Zuid-Holland kwamen met een intentieverklaring over inrichting van de Westlandse zoom en de verplaatsing van glasbedrijven, die (we citeren) "recht doet aan de glastuinbouwfunctie van het Westland en het internationale verstigingsklimaat van Den Haag." In de zomer van 2001 moet dit alles uitmonden in een convenant over de uitvoering.

We raken in onze streek langzamerhand wel gewend aan gelegenheidshandeltjes tussen overheidslagen. Denk aan het convenant tussen Schipluiden, provincie en Delfland over de Harnaschpolder en het een-tweetje tussen Delft en Schipluiden van afgelopen september. Steevast gaat het bij deze kleffe deals om het maken van ruimte voor stadsuitbreidingen in ruil voor het inslikken van gemeentelijke territoriale claims. Het zijn onveranderlijk beschamende taferelen, omdat het opportunisme tot beleid wordt verheven. Zo ook hier. De Westlandse gemeenten houden zich (tot 2020) Den Haag van het lijf en kregen van de provincie de toezegging dat er binnen 60 km afstand een vervangende glastuinbouwlokatie zal worden gevonden (als ontbindende afspraak nog wel!). En Den Haag mag 4000 luxe woningen bouwen, een afscheidscadeau van de sluwe Haagse wethouder Noordanus, die overigens in zijn nieuwe functie bij de VROM-raad nog veel meer onheil kan aanrichten.

Dat de provincie in deze deal het huidig zeer grote areaal aan glastuinbouw in Zuid-Holland wil handhaven is wel wonderlijk. In de recente Kadernota Economie is nog sprake van het afnemen van het glastuinbouwareaal, m.n. vanuit de plausibele overweging dat de bulkproductie zich in Zuid-Holland op den duur niet zal kunnen handhaven. De kansen blijven goed voor productinnovatie, specialistische productie, toelevering en handel, en dan kan men met aardig wat minder hectare glas toe.

Het vermelden waard bij dit onderwerp is nog dat de Westlandse gemeenten de gemeente Schipluiden tot het Westland willen rekenen en het bij de eventuele gemeentelijke samenvoeging kunnen opslokken. Dat zou op langere termijn de weg openen voor glastuinbouw in Midden-Delfland, en, zoals we nu langzamerhand wel weten, voor het glastuinbouwbedrijfsleven is niets te gek. Gelukkig voelen de Schipluidenaren niet voor deze brute avances.

[C14] Groenblauwe slinger

Helemaal geen nieuws over dit belangrijke project. Of het moest zijn dat in het concept van de natuurdoeltypenkaart van Zuid-Holland, die het provinciaal bestuur onlangs vaststelde, de natuurambities voor de Groenblauwe Slinger niet erg groot zijn. Het uitblijven van nieuws zal toch geen teken zijn van een impasse?

[C16] Provinciaal beleidsplan Milieu en Water

Het beleidsplan Milieu en Water 2000-2004 werd na een voorbereidingstraject van drie jaar in december vastgesteld. Het commentaar van de IND op de diverse concepten hebben we al eerder gepubliceerd (zie Nieuwsbrief 30 en beleidsplan_milieu_en_water). Omdat er aan de uiteindelijke versie van het plan nauwelijks meer is gesleuteld kunnen we met die verwijzing volstaan.

[C21] Groenstructuurplan Nootdorp

In september belegde de gemeente Nootdorp met verschillende partijen overleg over een groenstructuurplan dat men in voorbereiding heeft. Naast Nootdorpse burgers waren ook enkele regionale actoren van de partij, zoals het Hoogheemraadschap van Delfland en onze groep. Door een adviesbureau was een notitie opgesteld, waaruit tussen een overdaad aan abstract en verhullend jargon viel af te leiden dat men aan stadsnatuur aandacht wil besteden. Men denkt dan vooral aan "poldernatuur", natuur dus van weiden en sloten, maar toch ook, inhakend op de recente bosontwikkeling in het buitengebied, aan structuren van bomen en houtwallen. Nootdorp biedt wat dat betreft tal van mogelijkheden.

Er zou nog een tweede bijeenkomst worden gehouden, maar daar hebben we nog niets van vernomen. Wellicht dat de fusie van de gemeenten Nootdorp en Pijnacker het hele opzetje is de ijskast heeft doen belanden.

D. Technische Universiteit Delft

[D4] Stedebouwkundig plan TUD

Masterplan TU-wijk

Daar was ze dan, het masterplan voor het TU-middengebied, zeg maar tussen knekelveld en Kruithuisweg. Een concept nog maar, maar dat het plan van Mecanoo naar buiten is gekomen betekent dat de generaal van de TU het een goedkeurend knikje heeft gegund. Anders was het immers de prullenbak in gefrommeld en was het niet uit de onderdrukkamers van het TU-patriciaat ontsnapt.

De opvallendste onderdelen van het plan zijn

  • het omtoveren van de Mekelwegruimte in een gevarieerde verblijfsruimte, waarin glazen paleisjes met niet faculteitsgebonden functie en werkruimtes worden geplaatst,
  • nieuwe faculteitsgebouwen, studenten- en andere woningen langs Schoemakerstraat en Kruithuisweg
  • extra waterpartijen aan oost en westkant van het sportcentrum

Eind november organiseerde Mecanoo nog een themabijeenkomst over het aspect water in de wijk. Een goed idee ... als het aan het begin van het ontwerproces (voorjaar 2000) was gehouden, maar bij een min of meer afgerond ontwerp heeft het hersenstormen niet zo'n geweldig rendement. Niettemin - zo blijkt uit de nieuwsbrief Alma - heeft het er nog toe geleid dat men op zoek is naar mogelijkheden om het water, dat nu door veel te lange duikers met elkaar in verbinding staat, meer aan de oppervlakte te brengen, rekening te houden met de wens van onderzoek en onderwijs ook in het gebied aan experimenten te kunnen meten en het groen in het Mekelweg-gebied een natuurlijker karakter te geven.

Vooral bij studenten heeft het idee om de toekomstige tramlijn naar Emerald, Pijnacker en Zoetermeer niet over de Mekelweg te laten rijden, grote verontwaardiging gewekt. TU-bestuur en architectenbureau vinden zo'n tramlijn maar hinderlijk: het beperkt de ontwerpvrijheid en het langzame verkeer in het gebied. Dat er in zo'n verlevendiging van de wijk juist vele extra kansen liggen (o.a. het doorbreken van het isolement van de TU), ziet men dan even over het hoofd. Daar komt nog bij dat de functie van de bermen van de Schoemakerstraat in de stedelijke ecologische hoofdstructuur door de tramlijn extra onder druk komt te staan, want de Schoemakerstraat krijgt ook zonder tramlijn meer verkeer te verstouwen.

De definitieve versie van het masterplan wordt begin april verwacht. Ook hierop komen we natuurlijk terug. Website van de TUD over het plan: http://www.fd.tudelft.nl/technopolis (vanaf 19-02-01).

Losse berichten

KNNV in de stadskrant: tegen windmolens en voor kernenergie?

In de stadskrant van 28 januari wordt aan de opvattingen van Cor Nonhof over alternatieve energie ruim baan gegeven. Hij strooit niet alleen royaal met onjuistheden over windmolens en zonneënergie, hij verbindt het ook met een pleidooi voor kernenergie, en dat is voor een secretaris van een natuurvereniging toch op zijn minst opvallend. Het sluit zich in feite aan bij de zwarte reactie, in de personen van enkele oud-hoogleraren kernenergie van de TUD, die de frustratie dat het met hun gevaarlijke speeltje nooit wat geworden is, maar niet de baas kunnen worden. Natuurlijk, je moet kritisch kijken naar het netto-rendement van apparaten als zonneboilers en windmolens ("het produceren van het staal en glas voor een zonneboiler kost meer dan het apparaat in zijn nuttige leven ooit zal opleveren"), maar de feiten zijn juist dat die rendementen heel behoorlijk zijn en voortdurend toenemen. Voor kerncentrales geldt dat overigens bij uitstek niet: als je de hele levenscyclus (inclusief ontmanteling) van kerncentrales doorrekent, dan leveren die dingen zo goed als niets op - afgezien van krankzinnige gevaren voor mens en natuur.

Agrarisch natuurvereniging Vockestaert

De Agrarisch natuurvereniging Vockestaert houdt op 15 maart zijn volgende jaarvergadering. Arie van den Berg meldt dat hij aftreedt als voorzitter. In de nieuwsbrief van Vockestaert verder een verslag van het steenuilproject.

Tips voor websites

Literatuuraanwinsten Initiatiefgroep in de periode augustus 2000 - januari 2001

[de complete literatuurlijst waarover de Initiatiefgroep de beschikking heeft staat ook op deze netplek ]

  • Jaarrapport Weggegevens 1999-2000, RWS-DWW, Delft dec. 2000 [de details van de lengte en onderhoudsstaat van de wegdekken in ons land kan ons niet bijster interesseren, maar het bondige overzichtvan de ver- en ontsnippering natuurlijk wel. Er zit een prachtige kaart bij met de knelpunten. Een detail van onze regio:

    (Zie verder mededelingen)
  • Handreiking Ontwerpen en Milieu, versie 1, RWS, directie Zuid-Holland, Rotterdm maart 2000 [richtlijn voor de ontwerpers van RWS, die zich bezighouden met ligging, vorm, materiaalkeuze en onderhoud van wegen en andere werken]
  • Ecologisch Onderzoek in de Akkerdijkse Polder, tussenrapportage, Hoogheemraadschap van Delfland, oktober 2000 (de resultaten vallen erg tegen (zie voor samenvatting mededelingen))
  • Ontwerp Beleidsplan Milieu en Water 2000-2004, prov. ZH, aug. 2000
    - Gewijzigde versie
    - Nota van Beantwoording
    [Op tal van punten komt de reactie van de IND aan de orde en ook redelijk uit de verf. Tot tekstwijzigingen leidt het niet, of het moest zijn dat - waar het gaat om kennisontwikkeling - de suggestie met het DIOC de Duurzame Stad van de TUD verbindingen te leggen wordt overgenomen. Grappig is wel dat tal van instellingen en instanties worden geciteerd die hun waardering uitspreken ovr aanpak en inhoud van het plan (Consept incluis) maar ... "Daarentegen vindt de IND dat het beleidsplan te veel blijft steken in beleidsjargon en omzichtige conclusies, alhoewel zij wel de thematische benadering waardeert." Een aantal van onze kritische kanttekeningen worden overigens wel onderschreven (men schrijft dan doorgaans dat die opvattingen al in het plan verwerkt zijn), maar op het punt van de verzilting en de teelt van zilte gewassen houdt men vast aan de bestrijding van de verzilting en het creëren van zoetwaterconservering.
  • Beleidsplan Milieu en Water 2000-2004, geven om omgeving, provincie Zuid-Holland, in werking per 15 dec. 2000
    - toetsingsdeel
    - strategisch deel
  • Jaarrapportage Milieu en Water 2000, monitoring overheidsactiviteiten prov. Zuid-Holland, prov. Zuid-Holland, sept. 2000
  • Staat van Milieu en Water, monitoring doelgroepen en milieukwaliteit Zuid-Holland, prov. Zuid-Holland, sept. 2000
  • Waterbeheersplan 1999-2003, financiële paragraaf, Hoogheemraadschap van Delfland, najaar 2000
  • De vogels van Delft en omgeving in 1999, Vogelwacht Delft en Omstreken, oktober 2000 [met liefst 27 geïnventariseerde gebieden deze keer]
  • Antarctica, waar extremen elkaar raken. Integraal Waterbeheer no.11, RWS, oktober 2000
  • Van dijken en daden, Werkgroep Communicatie van Deltaplan Grote Rivieren, okt 1997
  • Leven met dijken en kades, de afronding van de eerste fase in het Deltaplan Grote Rivieren, Werkgroep Communicatie van Deltaplan Grote Rivieren, nov 1996
  • Kleur bekennen, ontwerp van de natuurdoeltypenkaar van Zuid-Holland, prov. Zuid-Holland, juli 2000 (met CD-ROM)
  • Staat van de natuur 2000, een graadmeter voor de natuur in Zuid-Holland, prov. Zuid-Holland
  • Productenlijst Genetisch gemanipuleerd voedsel ... , Greanpeace 2000
  • Delft voor 5 miljard op de schop, congresverslag van 4 oktober 2000, HWV, KvK en gemeente Delft
  • Het organisme van het kwartaal, een bundel artikelen over plant- en diersoorten in het water die in de Klaarmeester verschenen, jubileumuitgave NvA, nov. 2000
  • Bermsloten ... Natuurlijk, een handreiking voor ontwerpers en groenmedewerkers van Rijkswaterstaat, RWS/DWW 2000
  • Waterkwaliteit, onderzoek door Mariken Verhoeven i.o.v. de gemeente Utrecht (mede geadviseerd door IND), juli 2000
    - Waterkwaliteit in en om de ecozone
    - Inrichting van de ecozone
    - Monitoringplan ecozone
  • Holland Kompas, 2000 jaar watergeschiedenis, F.S. Hoep, Haarlem 2000
  • De padden zijn op pad ...., rapportage paddentrek 2000, Joop van Buuren, KNNV afd regio Delft
  • Waterbeleid voor de 21e eeuw, Advies van de Commissie Waterbeheer 21e eeuw, 31-8-00
    [Het is een goed rapport, dat op een lijn zit die de Initiatiefgroep al bijna vanaf zijn begin bepleit en waarop we bij het waterschapsbestuur herhaalde malen hebben gehamerd. Het sluit ook heel precies aan bij de kritiek in onze brief over ABCDelfland, dat Delfland met zijn plannen te sterk leunt op technische maatregelen. In het voorwoord wordt de toon al gezet: "Er is nog te veel sprake van technisch beheer".
    In het rapport worden voor het waterbeleid drie principes vooropgesteld
    - vasthouden van water en tijdelijk bergen - ruimte voor water
    - benutten van kansen voor meervoudig ruimtegebruik.
    Een drietrapsstrategie van eerst vasthouden, dan bergen en dan pas afvoeren wordt als verplicht voorgesteld. Bij locatiebesluiten moet een verplichte watertoets worden uitgevoerd. Punt van (grote) kritiek is dat de relatie met het waterkwaliteitsbeleid niet wordt gelegd.
    Tenslotte: het rapport bevat prachtige foto's.
    ]
  • Groene Gids Haaglanden, Aarde-werk, aug. 2000
  • Jaarbeeld 2000, berichten uit milieubewust Rijnmond, populaire versie van het jaarverslag van ROM Rijnmond en Milieumonitoring Stadsregio Rotterdam
  • Rein water in de stad, position paper van de stichting Reinwater over stedelijk waterbeheer, aug. 2000 [de onderwerpen van het stedelijk water staan er allemaal goed en beknopt in, maar levert eigenlijk ook niks nieuws. Aardig, en een beetje overbodig dus.]
  • Mestbeleid waarmee de natuur kan leven,, st. Waterpakt en St Natuur en Milieu, juni 2000 [het is wel merkwaardig dat er al weer een brochure over de eutrofiëring, die inderdaad Nederland en Vlaanderen als een deken bedekt, verschijnt, nu weer van een andere milieucoalitie. Is het een teken van toenemende vastbeslotenheid of juist van verwarring?]
  • Uitheemse waterplanten in Nederlandse sloten, folder van Hoogheemraadschap van Delfland, juni 2000 [Meldnummer 015 -2608309]

Nieuwe webpagina's op de netplek van de Initiatiefgroep Natuurbeheer in Delft


Laatste wijziging: 5 februari 2001, ind@datadelft.com