• archief mededelingen
• openingspagina Initiatiefgroep

Interne mededelingen periode december 2000

Initiatiefgroep Natuurbeheer in Delft

tijdschriften, periodieken, nieuwsbrieven

• Delflands Peil 7/4 |begroting 2001 met hoge kosten voor 'water claimt ruimte' | ABCDelfland vastgesteld | provincie maakt ruimte voor water
• H2O 33/25&26 | gaat de landbouw water oogsten? | Markerwaard gunstig voor waterbeheer | nog geen definitief voorstel waterschapsbelastingen
• Milieudefensie 30/1 | denkers gezocht, vernieuwende visies en aanlokkelijke beelden van de toekomst gezocht | zes eisen aan de 5e nota RO: 1. trek de groene grens 2. heffing op de open ruimte 3. groene hart moet blijven 4. minder asfalt, geen zweeftrein 5. geen zesde baan 6. geld voor meer natuur
• Milieusensor dec 2000 | energy-efficiency in Rijnmond
• Natuur en Milieu 2000/10 | Nederland voldoet niet aan Vogelrichtlijn | Rijkswaterstaat mag vreemd genoeg bagger blijven storten in plaats van het te verwerken tot bruikbare stoffen | milieuconvenant tussen boeren en milieubeweging over melkveehouderij in de maak
• Nieuwsbrief Water en Land dec 2000 | samenwerkingsproject Ruimte voor schoon water | bespreking van 'Leve(n)de stadswateren van Jonkhof & Tjallingii (uitg. STOWA) (fl. 60,-, tel. 078 6293332 Hageman) | financiering waterschappen
• Nieuwsbrief Milieu & Economie 14/6 (http://www.vu.nl/ivm/nme) | evaluatie Nota Milieu en Economie (conclusie: generieke beleid geeft geen aanzet tot de ontkoppeling voor de meest hardnekkige milieuproblemen; zwaarder aanzetten is nodig.) | kosten en baten van ruimte voor water (CPB) | klimaatstrategieën voor multinationale ondernemingen | effecten van belasting op oppervlaktedelfstoffen (CE)
• Onverwacht Nederland 3/4 | prehistorie in het landschap | comeback van de raaf
  Grafheuvel Goirle
• Regionieuws 7/19 | werkgelegenheid in 1999 op recordniveau: 456.924 arbeidsplaatsen | hervestiging van milieuhinderlijke bedrijven (hierbij wordt ook TU-zuid genoemd, daar zal deheer de Voogd minstens een rolberoerte van krijgen)
• Riotech 1/2 | hoogwaardige IBA-systemen | Sietz Leeflang (Twaalf Ambachten) en zijn rioolvervangende systemen | boortechniek toegepast bij rioleringsaanleg in Deventer
• Trendsinwater.nl no. 2 |onverwachte natuur langs drukke vaarwegen | zes jaar extra voor 11 bestrijdingsmiddelen | depositie van bestrijdingsmiddelen beter in beeld | opmerkelijk verlies macrofaunasoorten in de Rijn | nieuwe ecotopenkaarten binnenkort gereed (http://www.riza.nl/ecotopen/) | landelijke watermonitoring op internet: http://www.watermarkt.nl
  
• Van Nature 10/12 | verenigingskarakter van Natuurmonumenten moet versterkt worden | compensatie nodig van schade aan natuur door economische groei | gehele Voordelta behoort binnen de Vogelrichtlijn
• Vlugschrift IOPW no. 11 | uit het bericht van de projectdirecteur blijkt dat het het komende halfjaar gaat om de precieze vormgeving van de uitvoeringsorganisatie en de juridische status daarvan. De Westlandse gemeenten zullen moeten slikken. Verder werkt men door aan de planning van de deelprojecten. Geen woord overigens over de brutale poging om Schipluiden bij het Westland in te lijven en zo zicht te krijgen op een brok van Midden-Delfland!

Literatuuraanwinsten

Jaarrapport Weggegevens 1999-2000, RWS-DWW, Delft dec. 2000 [de details van de lengte en onderhoudsstaat van de wegdekken in ons land kan mij althans niet bijster interesseren, maar het bondige overzichtvan de ver- en ontsnippering natuurlijk wel. Er zit een prachtige kaart bij met de knelpunten. Een detail van onze regio:

In cijfers:

lengte knelpunten	lengte opgeloste knelpunten	% opgelost
ecologische hoofdstructuur gehele land
718 km	248 km	34,5
wit gebied Nederland
191,5 km	57,2 km	29,9
ecologische hoofdstructuur Zuid-Holland
66,9 km	17,6 km	26,3
wit gebied Zuid-Holland
9,5 km	2,9 km	30,5

Type faunapassage	aantal
kleine faunatunnels (diameter 30-60 cm)	>250
grote faunatunnels	1
ecoducten	4
eco-duikers	8
aangepaste bestaande kunstwerken	85

Handreiking Ontwerpen en Milieu, versie 1, RWS, directie Zuid-Holland, Rotterdm maart 2000 [richtlijn voor de ontwerpers van RWS, die zich bezighouden met ligging, vorm, materiaalkeuze en onderhoud van wegen en andere werken]

Ecologisch Onderzoek in de Akkerdijkse Polder, tussenrapportage, Hoogheemraadschap van Delfland, oktober 2000 (de resultaten vallen erg tegen (zie voor samenvatting verderop)

Akkerdijkse Plassen

De provincie Zuid-Holland doet deze maand een flinke aanslag op de ruimte in onze boekenkast en onze tijd om er kennis van te nemen:

Beleidsplan Milieu en Water 2000-2004, geven om omgeving, provincie Zuid-Holland, in werking per 15 dec. 2000 - toetsingsdeel - strategisch deel

Jaarrapportage Milieu en Water 2000, monitoring overheidsactiviteiten prov. Zuid-Holland, prov. Zuid-Holland, sept. 2000

Staat van Milieu en Water, monitoring doelgroepen en milieukwaliteit Zuid-Holland, prov. Zuid-Holland, sept. 2000

Geluidszones langs r.w. 13

Waterbeheersplan 1999-2003, financiële paragraaf, Hoogheemraadschap van Delfland, najaar 2000

Knipsels

Regio:

• Glastuinders hebben dit jaar meer verdiend, DC 18-12-00 [deze keer zijn de beste inkomens behaald in de glasgroenteteelt, wat misschien de absurde groei van de sierteelt kan afremmen]
• Ooit verguisde weg nu omarmd, over de N470, DC 29-9-00
• Waterberging in Woudse Polder slecht idee, veehouders niet blij met plannen hoogheemraadschap, DC 18-11-00
• Haaglanden maakt beleid voor leisure, KvK nov. 2000. Leve de verpretparkizering van ons land!
• Uitgifte bedrijfsterrein naar recordniveau, KvK nov 2000. "Vorig jaar is in Haaglanden 48 ha droog bedrijfsterrein uitgegeven. Wateringse Veld (13 ha) en Leehove in De Lier (8 ha) kenden de grootste uitgiften
• Den Haag mag gaan uitbreiden, NRC 2-12-00
• Pijnacker doet goede zaken in Delfgauw, grondbedrijf Pijnacker maakt op Emerald flinke winsten, DP
• Schipluiden wil hulp ministerie van landbouw, problemen veehouderij dulden geen uitstel, inkomen van boeren in korte tijd sterk gedaald DC 9-12-00
• Botsing over bouw rioolwaterzuivering. VROM verzet zich tegen Look-west, wordt dit een voorbeeld dat het Rijk het slappe RO beleid van de provincie zal corrigeren? DC 24-11-00

Landelijk: (RO en waterbeleid):

• Kamer vreest voor verlies open ruimte, kritiek op een Vijfde Nota die werkelijk niets voorstelt, NRC 16-12-00
• Vage grenzen aan de bebouwing, NRC 16-12-00
• Wilde plannen blijven uit in hoofdlijnen grondbeleid, 'het kabinet doet niet aan projectontwikkelaartje pesten, NRC 18-12-00
• Het land gaat niet op de schop, Pronk bij de presentatie van de Atlas van de Verandering, HC begin nov.
• 2,8 miljard extra voor waterbeheer, wegens stijging zeespiegel, NRC 18-12-00
• Strijd tegen water legt fors beslag op ruimte, Financieele Dagblad 24-10-00
• Landbouw wil zich verzoenen met water, Financieele Dagblad 25-10-00. "De boerenleiders vinden dat Pronk zich minder moet fixeren op het claimen van grond, maar zou moeten kijken of agrariërs kunnen helpen om de eisen van natuur en water ingewilligd te krijgen. Boeren kunnen een rol spelen bij landschaps- en waterbeheer, die kant moeten we op."
• Boeren maken plaats voor water, Noord-Holland graaft landbouwgrond af om regenwater te bergen en tegelijk natuur te ontwikkelen (polder de Woudmeer), NRC 24-11-00
• Boerenland opofferen verantwoord, bij dreiging wateroverlast, CPB-studie "Ruimte voor Water", NRC 21-11-00

Natuur:

• Vreemde kostgangers, exoten vormen een probleem dat nog nauwelijks wordt bestreden, NRC 28-10-00
• Minder boeren goed voor echte natuur, Frans Vera in NRC van 7-11-00. Uitspraken: "We moeten het agrarisch landschap niet verwarren met wat internationaal onder natuur wordt verstaan." "Zonder de wildernis kunnen wij onze cultuur niet begrijpen".
• Kiezen voor natuur is óók cultuur, Frans Evers (dir. Natuurmonumenten) in NRC van 7-11-00
• EU: vogels onvoldoende beschermd, NRC 10-11-00; nieuwe bezwaren van de EU tegen de Nederlandse maatregelen van vogels in natuurgebieden
• Hollands diep op een kier, Frank Vermeulen, NRC 16-11-00; met in de hoofdrol de malariadeskundige Willem Takken die grondig ontzenuwt dat met de verbrakking de malaria zal terugkeren.
• Groeiseizoen bomen neemt wereldwijd toe, NRC 17-10-00
• FAO: Uitserven dieren bedreigt landbouw en voeding, eenderde van de boerderij-dieren met uitsterven bedreigd, NRC 6-12-00 . Voor Europa geldt zelfs ongeveer 50%!

Economie en milieu:

• Ontnuchterende cijfers energieverbruik, NRC 22-11-00
  
• Te slappe controle van milieuregels, NRC 17-10-00
• CO2-beleid van Nederland is slecht voorbeeld, Karel Knip na de klimaatconferentie in NRC 28-11-00 "Zo probeert, of probeerde Nederland zijn broeikasbeleid voor veel méér dan de helft in het buitenland uit te voeren en prefereert het, zoals zo vaak, technologische oplossingen boven een aanpak van de kern van het probleem: de almaar stijgende consumptieve bestedingen (met een evenredig stijgend energiegebruik als gevolg), een niet eindigende toename van het elektriciteitsverbruik en een dolgedraaid automobilisme. Voor zover er al slappe pogingen zijn ondernomen om deze ontwikkelingen te keren, zijn deze mislukt. Het effect van de Regulerende Energiebelasting blijkt onmeetbaar, de verbetering van de handhaving van de maximale snelheid heeft geen resultaat en de Nederlandse automobilist is steeds meer kilometers gaan rijden in steeds zwaardere auto's. Er is geen sector binnen de Nederlandse maatschappij waarvan de CO2-uitstoot zo is gestegen als die van verkeer en vervoer. Toch wordt er niets wezenlijks tegen ondernomen. Zet men deze povere prestaties af tegen die van de vs dan is de conclusie: de pot verwijt de ketel dat-ie zwart ziet."
• Nederlands milieubeleid voldoet niet, Aart de Zeeuw (hoogleraar milieueconomie) in NRC 22-11-00
• Verkoop peperdure auto's groeit pijlsnel, NRC 6-10-00
• Verzekeraar: veel meer natuurrampen, in 1999 voor 20 miljard gulden schade, waarvan de verzekeringsmaatschappijen een kleine 60 miljard moesten ophoesten, NRC 16-11-00
• 'Vermarkten' van natuur nieuwe melkkoe overheid, Fin. Dagblad 30-9-00 "Straks betalen we ook nog voor schone lucht", n.a.v. de nota Natuur, bos en landscap in de 21e eeuw.
• Dammen kosten meer dan ze opleveren, lokale bevolking en milieu hebben meestal ernstig onder de bouw van grote dammen te lijden, NRC 6-12-00
• Strengere dioxinenorm treft visindustrie Europa, NRC 27-11-00
• Oude rot, milieutechnoloog Gatze Lettinga wil kleinschalige waterzuivering. Hij kreeg de Shellprijs voor duurzame ontwikkeling en Energie. NRC 2-12-00

Ecologisch Onderzoek In de Akkerdijkse polder - tussenrapportage project integraal waterbeheer | Samenvatting

Het hoogheemraadschap van Delfland heeft in de Akkerdijkse polder samen met Vogelbescherming een project integraal-waterbeheer uitgevoerd. Dit project was gericht op het herstel van de natuurwaarden van de veenplassen en het omliggende gebied in het reservaat "Ackerdijkse plassen". Delfland heeft voorafgaand aan de maatregelen in 1990-1993 de uitgangssituatie onderzocht. In 1999 is dit onderzoek herhaald om te kijken wat het effect van de maatregelen was. Daaruit blijkt dat het streefbeeld voor de levensgemeenschap in het water van de plassen (nog) niet is bereikt.

In 1997-1998 is een pakket van maatregelen uitgevoerd om de natuurwaarden van de plassen en sloten in het reservaat te verbeteren:

• de plassen en de verbindingssloten zijn gebaggerd, waardoor de diepte aanzienlijk is toegenomen;
• het peilbeheer is aangepast, zodat een natuurlijk peilverloop is ontstaan en gebiedseigen water langer wordt vastgehouden;
• er wordt geen voedselrijk boezemwater meer ingelaten;
• het voedselrijke en veelal toxische water uit het glastuinbouwgebied in de polder is geïsoleerd ten opzichte van de rest van de polder;
• een deel van de vissen is verwijderd (karper en brasem).

  De doelstellingen van het project zijn nog niet gehaald. Ze zijn voornamelijk gebaseerd op het verlagen van nutriëntengehalten en het bereiken van een voor veenplassen kenmerkende levens gemeenschap.

  Er is in de plassen nog geen onderwatervegetatie tot ontwikkeling gekomen. De onderwatervegetatie speelt een belangrijke rol in een goed ecosysteem. De beoordeling van de ecologische kwaliteit van de plassen blijft dan ook bij het "beneden-laagste niveau".

  Er is weliswaar geen algenbloei meer, en het water is vrij helder, maar deze toestand is waarschijnlijk niet stabiel. De totaal-fosfaatgehalten zijn nog steeds zeer hoog en ook de totaalstikstofgehalten voldoen niet aan de norm. Er kan opnieuw algenbloei ontstaan, wat de vestiging van waterplanten verhindert.

  De voornaamste oorzaken voor de blijvend hoge nutriënten gehalten in de plassen zijn de bemesting door vogels en nalevering vanuit de bodem en achtergebleven bagger. Er is een onverwacht sterke toename geweest van overwinterende watervogels en broedende aalscholvers en reigers. Onder deze omstandigheden kunnen de nutriëntendoelstellingen niet worden gehaald zonder extra maatregelen te nemen. Het lijkt logisch deze doelstellingen niet langer strikt na te streven, aangezien het gebied in de eerste plaats een vogelreservaat is. De projectorganisatie moet dan een bewuste keuze maken om het belang van de vogels in het natuurgebied zwaarder te laten wegen dan dat van de waterkwaliteit.

  Een positieve ontwikkeling voor de waterkwaliteit is dat er in het reservaat minder bestrijdingsmiddelen worden aangetroffen dan voorheen. Ook de doelstellingen voor waterhuishouding en beheer zijn gerealiseerd, zodat het reservaat natter is en meer gebiedseigen water heeft. Het gebied is veel aantrekkelijker geworden voor allerlei soorten vogels door het verdiepen van de plassen, het ontstaan van moeraszones en het vernatten van de weilanden.

  De komende jaren volgt Delfland de ontwikkelingen. Wanneer de levensgemeenschap in het water binnen enkele jaren niet spontaan verbetert zijn aanvullende maatregelen wenselijk om het project tot een succes te maken. Daarbij kan worden gedacht aan het isoleren van het voedselrijke water rond de aalscholver- en reigerkolonies, het aanbrengen van kranswiersporen, het introduceren van (ondergedoken) waterplanten of het wegvangen van de mogelijk nog talrijk aanwezige karpers en brasems.

column: HERFST

In mijn tuin is het feest. Bijen gonzen van guldenroede naar oostindische kers. Vlinders fladderen rond de hoog opgeschoten zonnebloemen. Spinnen componeren gigantische webben tussen het winterharde groen.

Vanaf het terras kijk ik tevreden toe. Het is toch dankzij mijn inspanningen dat die beestjes hier aan hun trekken komen. Ik heb op deze plek gespit, gezaaid en geplant. Ik heb gewied waar dat nodig was, gemest en gegoten. Het is fantastisch dat de dieren het resultaat van al die arbeid willen delen.

Ze zijn van harte welkom. Alle dieren zijn welkom in mijn tuin. Allemaal!

Behalve de slak, de rups, de mijt, de lapsnuittor, de schildluis, de bladluis, de woelmuis, de galmug, de trips en de mier. Die niet.

SIMONE KRAMER / NRC