naar beginpagina van deze website

mer A4 Midden-Delfland

Initiatiefgroep Natuurbeheer in Delft

samenwerking van Commissie Natuur en Milieu, Imkervereniging, IVN, Milieudefensie, Milieukompas, Natuurwacht, Vogelwacht en Werkgroep Groenbeheer Nootdorp-Leidschendam | contactadressen: Leen van Doorn, Bizetstraat 23, 2625 AV Delft, tel. (015)2561141, Gert Jan Majoor, Gandhilaan 67, 2622 GD Delft, tel. (015)2617728, Bertus Laros, Oostblok 160, 2612 PG Delft, tel. (015)2140836 en Jacques Schievink, Maerten Trompstraat 17, 2628 RB Delft, tel. (015)2617035 (werk: (015)2782124; fax (015)2787585; e-mail ind@datadelft.com

Delft, 16 april 2004

Betreft: Startnotitie A4 Midden Delfland

Inspraakpunt Verkeer en Waterstaat
Startnotitie A4 Delft-Schiedam
Postbus 30316
2500 GH Den Haag

L.S.,

In deze reactie op de Startnotitie, Startdocument voor de aanvulling op en actualisatie van de Trajectnota/MER in het kader van de tracé/m.e.r.-procedure van de rijksweg A4 Delft-Schiedam, stippen wij in hoofdzaak enige aspecten aan die te maken hebben met de vraag over nut en noodzaak.

De Startnotitie zelf is een tamelijk compact opstel over de probleemstelling en over de richtingen waarin de oplossingen zouden kunnen worden gezocht. Daarbij behoort ook een nog niet eerder onderzochte variant.

Deze open opstelling waarderen wij, die biedt kansen voor een wetenschappelijke beschrijving van problemen en voor een rationele, onbevooroordeelde zoektocht naar oplossingen.

Afbreuk aan die open opstelling wordt gedaan als de referentiesituatie in deze startnotitie toch weinig onbevangen wordt benaderd. In het stuk wordt impliciet al enigszins toegewerkt naar een oplossing die in stoffige politieke kringen of eenzijdige, maar desondanks invloedrijke belangengroepen als wenselijk wordt gezien.

We zullen des te kritischer volgen of in de verdere procedure de na te streven "balans tussen bereikbaarheid, leefbaarheid en veiligheid" in overtuigende mate de leidraad is voor de beslissingen.

A4-corridor?

In de jaren '90 is door lobbyisten van de Kamers van Koophandel, de Hollandse Werkgevers Vereniging e.a. betoogd dat de "ontbrekende" schakel in de A4 noodzakelijk was om de A4 corridor of zelfs de Noord-Zuid corridor te kunnen ontwikkelen. Bij weer andere gelegenheden werd niet zozeer op de corridor als wel op de doorstroming en ontvlechting van regionaal en ander verkeer de nadruk gelegd. Een paar citaten:

De A4 corridor [Haaglanden maakt zijn toekomst, KvK Haaglanden]

"De A4-corridor wordt ook wel de slagader van de economie in de Randstad genoemd. Het is de verbinding tussen Amsterdam, Schiphol, Haaglanden, Rotterdam en Antwerpen. Deze corridor biedt op knooppunten van openbaar vervoer en hoofdwegen kansen voor de ontwikkeling van nieuwe woon- en werklocaties. Denk daarbij aan het Forepark, Leidschenveen, Hoornwijck, het Prins Clausplein, Ypenburg en de Harnaschpolder. De Kamer heeft hierin samen met de Kamers Amsterdam, Leiden, Rotterdam en Utrecht en de Hollandse Werkgevers een duwende rol.

(...)

Inmiddels is onderzocht door onder meer de Hollandse Werkgevers Vereniging en de Kamer of dit gedeelte van de A4, tussen Delft en het Kethelplein, via een private constructie kan worden uitgevoerd." (Dat onderzoek leverde op dat het zonder overheidsgeld zou kunnen, maar de private partijen zien er naderhand toch niets in ..., red.).

De Noord-Zuid corridor [Adviescommissie Zuidvleugel, april 2000]

"De Adviescommissie Zuidvleugel is overtiuigd van de noodzaak van de realisatie van de multimodale Noord-Zuidcorridor die Amsterdam, Rotterdam en Antwerpen met elkaar verbindt. (...) De hoogste urgentie hebben verbeteringen in het Traject Schiphol-Rotterdam de wegverbreding Leiden-Burgerveen en de aanleg van de A4 Midden-Delfland.

Voor de inpassing van de A4 in Midden-Delfland zal een afdoende milieuvriendelijke oplossing moeten worden gevonden. Ondertunneling van het stedelijk gebied van Vlaardingen en Schiedam is nodig. Door meervoudig ruimtegebruik kunnen de woon- en werkgebieden ter plaatse een forse stimulans krijgen."

Het is nuttig om deze corridor-ideeën te confronteren met de verkeerscijfers uit de startnotitie. In § 2.1 en § 4.1.2 wordt uiteengezet dat tweederde van al die drukte over minder dan 40 km gaat en dat 86% regionaal verkeer is. Het zou ons niet verbazen als dat regio-aandeel door de zich vullende VINEX-locaties in de regio nog verder toeneemt, maar hoe dat ook zij, de opgeklopte verhalen over de A4 corridor komen er mee in de lucht te hangen. Er kan o.i. juist een sterk pleidooi op gebaseerd worden om het personenvervoer over de A13 te ontlasten door beter openbaar personenvervoer in de Randstad. Dat zou ook aanzienlijk beter sporen met de internationale verplichtingen aangaande de uitstoot van broeikasgassen.

De cijfers in § 2.1 over de filezwaarte op de A13 tussen Delft en Zestienhoven kloppen o.i. niet. Dit traject stond in 2002 op plaats 4, in 2003 op plaats 8 (misschien wel mede door de verkeersvertragende maatregelen bij Overschie?!).

Dubbele verbinding?

In hoofdstuk 2 wordt nogal wat gewicht toegekend aan de kwetsbaarheid van de A13. Als er immers een dubbele verbinding is kan de verkeersafwikkeling tóch voortgaan bij een calamiteit en wordt "bovendien de ruimtelijk-economische ontwikkeling van de Zuidvleugel gewaarborgd' (§ 2.1.).

Dat laatste is uiterst kwestieus, omdat de nieuwe weg na enige tijd ook congestie zal vertonen. Het is verder een groot misverstand dat bij meer wegen en meer verkeer de gouden eieren de burgers automatisch in de bek zullen vliegen. Het verlies aan landschap en natuur zal voorbij een zeker punt juist ernstige economische en sociale degradatie teweegbrengen.

Het idee van de dubbele verbinding is alleen al om deze reden absurd. Maar meer nog: is dat de nieuwe lijn van het verkeersbeleid? Alle hoofdverbindingen verdubbelen door er op enige kilometers afstand een parallel aan te leggen? Dat kan nog wat worden!

Bewegen en stilstaan

In de startnotitie staat een overtuigende tabel (§ 4.1.2, gebruik A13 en A20) over de toegenomen verkeersintensiteiten in de afgelopen decennia. Dat het op de A13 navenant drukker geworden is, is dus geen wonder. Maar of dat 'probleem' moet worden opgelost door meer asfalt of juist door een geheel ander, inventief economisch - en vervoersbeleid (m.n. voor het woon-werk verkeer), dát is dan de hoofdvraag in de beoordeling van nut en noodzaak. Verkeersproblemen kunnen vooral worden opgelost door een beleid gericht op dematerialisering (vermindering van de vervoersvraag door bijvoorbeeld geavanceerde werkvormen en stimuleren van verhuizen richting werklocatie). In vergelijking daarmee is het simpelweg accomoderen van de toenemende mobiliteit slechts een vlucht, een vlucht naar achteren wel te verstaan, in meer van hetzelfde.

Bij die keuze speelt een rol dat in onze cultuur de voortflitsende mens een veel groter belang heeft gekregen dan de rustende, wonende, studerende en recreërende mens. Over de natuur in onze weinig ovegebleven cultuurlandschappen hebben we het dan nog niet eens. Vanuit een beoordeling van leefbaarheid en betekenis van natuur en ecosystemen is die grens o.i. in dit deel van Nederland al lang grof overschreden.

Integrale Ontwikkeling Delft Schiedam (IODS)

Gedeputeerde Norder heeft zich in zijn IODS-benadering moeite getroost om bij de eventuele aanleg van de A4 Midden-Delfland het gebied als compensatie een kwaliteitsimpuls te laten krijgen. Landbouw, cultuurlandschap en natuur van Midden-Delfland zouden daarbij zelfs ten opzichte van de bestaande situatie aan kwaliteit en levensvatbaarheid winnen. Wij zijn dat niet met hem eens; de IODS-maatregelen kunnen de nadelige gevolgen van de verlengde A4 voor het gebied verzachten, maar zeker niet teniet doen. Men moet zich daarbij ook realiseren dat de belangrijkste maatregelen ook zonder IODS op de rol staan, zoals maatrgelen in de waterhuishouding en op het terrein van de landschapsontwikkeling (zoals de Groenblauwe slinger).

Vertrouwend u van dienst geweest te zijn, tekent

Met vriendelijke groeten,

Jacques Schievink

Initiatiefgroep Natuurbeheer in Delft


zie ook:


Laatste wijziging: 12 december 2004 2004, ind@datadelft.com